Z szacunkiem, ale bez przesady

Stosowanie wielkich liter wymaga nie tylko znajomości zasad pisowni, ale także zwyczajów i wrażliwości językowej.

Tytuły naukowe i zawodowe, nazwy godności

Zgodnie z zasadami tytuły naukowe i zawodowe: magister, profesor, inżynier, licencjat oraz nazwy godności: prezydent, premier, minister, rektor, papież, biskup, generał, prezes, dyrektor pisze się małą literą.

Są jednak sytuacje, gdy należy – lub można – pisać te wyrazy wielką literą.

Profesor Edward Polański w Nowym słowniku ortograficznym PWN zwraca uwagę na to, że „chociaż małą literą piszemy nazwy godności współczesnych i historycznych oraz tytułów naukowych i zawodowych (np. prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, premier, wojewoda kaliski), to nazwy urzędów jednoosobowych w aktach prawnych pisze się wielką literą: …akceptuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej; …zatwierdza Prezes Rady Ministrów; Obrady Sejmu otwiera Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak zgodnie ze zwyczajem pisownię wielkimi literami można stosować również w tekstach o innym przeznaczeniu, pod warunkiem że nazwa taka odnosi się do konkretnej osoby i występuje w pełnym brzmieniu: Dziś Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odwiedził nasze miasto; Jan Kowalski został powołany na stanowisko Wojewody Koszalińskiego.

Wydarzenia i akty dziejowe

W nazwach wydarzeń i aktów dziejowych, takich jak: powstanie warszawskie, druga wojna światowa, pokój toruński, konferencja genewska – stosuje się małą literę.

Wielką literą ze względów uczuciowych

Nazwy tytułów naukowych, zawodowych i godności oraz wydarzeń i aktów dziejowych można także napisać wielką literą ze względów uczuciowych i grzecznościowych. Wynika to z postawy uczuciowej piszącego – np. szacunku, miłości, przyjaźni – w stosunku do osób, do których pisze, lub w stosunku do tego, o czym pisze.

Wielką literą pisze się nazwy adresatów w listach prywatnych i oficjalnych, w urzędowych podaniach, a także nazwy osób bliskich adresatowi lub piszącemu oraz przymiotniki i zaimki, które się do nich odnoszą. Można również wyróżnić nazwy osób trzecich, jeśli są one bliskie nadawcy lub odbiorcy, np.: Kochana Mamo! Spotkałam dziś Dziadka jadącego do Pana Profesora, który uratował Mu życie.

Ze względów uczuciowych lub dla uwydatnienia szacunku można pisać wielką literą takie wyrazy, jak: Ojczyzna, Orzeł Biały, Naród, Państwo, Rząd oraz nazwy wydarzeń dziejowych, np.: Powstanie Warszawskie, Unia Lubelska.

Nadużywanie wielkich liter

Czytając różne teksty, w tym także pisma urzędowe, zastanawiam się, czy wszyscy adresaci pałają aż tak gorącymi uczuciami do wójtów czy starostów, że pisząc np. nazwy godności nagminnie stosują wielką literę, np.: W spotkaniu Pana Prezydenta z Panią Burmistrz w Urzędzie Miasta uczestniczyli także Wybitni Obywatele naszego Województwa, na czele z Panem Prezesem…

Używanie wielkich liter w celu wyrażenia szacunku dla przełożonych, przywiązania do miejsca zamieszkania i historii naszego kraju jest godne naśladowania, ale trzeba pamiętać o tym, że każda przesada może sugerować nieznajomość zasad pisowni, lizusostwo, a nawet wywoływać odwrotny skutek: ośmieszenie lub przedstawienie osób i faktów w karykaturalnym świetle.

UWAGA: nazwy okręgów administracyjnych współczesnych i historycznych należy pisać małą literą, np.: województwo pomorskie, powiat kartuski.

Barbara Ellwart

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort