Parasol i parapluj

Parasolki, parasolki dla dorosłych i dla dzieci!
Parasolki, parasolki – kropla przez nie nie przeleci!
Parasolki, parasolki, parasolki bardzo tanie!
Parasolki, parasolki, proszę brać, panowie, panie!

– to słowa popularnej piosenki z lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, śpiewanej przez zespół wokalny Filipinki oraz Marię Koterbską; to refren piosenki, którą wiosną i latem chętnie nucimy, bo ciepły, wiosenny i letni deszcz nikogo nie odstrasza, a kolorowe parasolki cieszą oko.

Znaczenie i etymologia wyrazu „parasol”

Parasol to, jak wszyscy wiedzą, przedmiot chroniący przed deszczem, słońcem lub śniegiem. Składa się z dwóch części: rączki oraz usztywnionego kawałka materiału, najczęściej o kształcie foremnego wielokąta. Obecnie parasole zwykle wykonywane są z tkaniny rozpiętej na składanych drutach, przymocowanych do laski, kija lub pręta metalowego.

Parasolka to kolorowy i ozdobny parasol damski.

Pierwsze parasole były używane w starożytnym Egipcie około czterech tysięcy lat temu. W Chinach około 400 r. n.e. parasole wykonywane były z natłuszczonego papieru. W Europie parasol został spopularyzowany przez Greków.

W XVII wieku Anglicy już opisywali chińskie parasole, zaliczając je do towarów luksusowych.

Na początku XVIII wieku rozpoczęto produkcję chińskich parasoli we Francji i Anglii.

300 lat temu, 4 maja 1715 roku, wymyślono we Francji składany parasol, a w 1752 roku angielski pułkownik, przebywając w Paryżu, opisał ulicę pełną przechodniów używających parasoli do ochrony zarówno przed słońcem, jak i deszczem, i zastanawiał się, dlaczego zwyczaj ten nie jest równie popularny w Anglii. Do końca XVIII wieku parasole noszono „odwrotnie”, to znaczy stojąc opierano się o czubek, a nie o rączkę parasola.

Polski rzeczownik parasol wywodzi się od włoskiego wyrazu parasole – znaczącego ‘słońcochron’, a dosłownie ‘ochrona przeciw słońcu’ (od: wł. para – ‘przeciw’ i sole – ‘słońce’), natomiast przedmiot chroniący od deszczu to po włosku parapioggia [wym. parapiodżdżia], od: para – ‘przeciw’ i pioggia – ‘deszcz’).

Nasi przodkowie pod koniec XVIII wieku i w początkach wieku XIX parasolem nazywali wyłącznie przedmiot chroniący przed słońcem.

Tajemniczy parapluj

 

Osłona od deszczu miała inną nazwę. Jak pisze dr Maciej Malinowski z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, osłonę od deszczu nazywano – parapluj. Słowo to pochodziło z języka francuskiego – parapluie [wym. paraplui], bo w języku francuskim pluie to ‘deszcz’. Gdyby do dziś ten wyraz był przez Polaków używany, mówilibyśmy np. On zmoknie, bo nie wziął parapluja.

Ów leksem znajdował się jeszcze w „Słowniku języka polskiego” Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedzkiego (Warszawa, 1908 r.).

Ostatecznie w Polsce nazwa parapluj się nie przyjęła i współcześnie przedmiot, który chroni zarówno od słońca, jak i od deszczu, nazywamy jednakowo – parasolem. Jednak Francuzi do dzisiaj stosują parasol jako ‘przyrząd przeciwsłoneczny’ i parapluie jako ‘przyrząd przeciwdeszczowy’.

Przed urlopem

Wprawdzie rzeczownik parapluj nie został zaakceptowany przez naszych przodków, ale za to mamy wiele parasoli do wyboru: damskie, męskie, ogrodowe, plażowe, kawiarniane.

Życzę Państwu i sobie, aby podczas letniego urlopu parasolki parasole przede wszystkim stanowiły osłonę od słońca i jak najrzadziej chroniły nas przed ulewnymi deszczami.

Barbara Ellwart

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort