Kłopotliwe – mimo i pomimo

Dlaczego stosowanie słów „mimo” i „pomimo” budzi wiele wątpliwości? Co te wyrazy znaczą? Jakie pełnią funkcje? W jaki sposób łączą się z rzeczownikami? Gdzie w sąsiedztwie „mimo” stosujemy przecinek, a gdzie nie? Które sformułowanie jest poprawne „pomimo to” czy „pomimo tego”?

Przyimek,  spójnik czy partykuła

Wyrazy „mimo” i pomimo” bywają różnymi częściami mowy:

1. są przyimkami, np. w zdaniach: Mimo bólu głowy poszła na egzamin. Pomimo różnicy poglądów nie kłócili się.  Mimo wszystko stawał po jej stronie.

2. są spójnikami (o znaczeniu: ‘chociaż’) – w zdaniach: Mimo że nasza drużyna wygrała, mecz nie podobał się kibicom. Wycieczka udała się, pomimo że początkowo wiele osób nie chciało na nią jechać.

3. są partykułami (wprowadzającymi zdanie współrzędne) – Wiedział, że pogoda jest okropna, pomimo to poszedł. Jest wykształcony, ma ciekawy zawód, pomimo to nie może znaleźć pracy.

Przyimki

Przyimki „mimo” i „pomimo” zwykle znaczą to samo i można je stosować wymiennie. Przykładowo:

a) Mimo zakazu rodziców poszedł na mecz. Pomimo zakazu rodziców poszedł na mecz.

b) Pomimo deszczu na dworze było ciepło. Mimo deszczu na dworze było ciepło.

c) Pomimo wszystko bronił brata. Mimo wszystko bronił brata.

Co ciekawe, w przestarzałych sformułowaniach (które teraz są uznawane za błąd) w znaczeniu przestrzennym ‘obok czegoś’ i ‘obok’ stosowano tylko przyimek „mimo”, np.:

Zawsze przechodziła mimo sklepu. [teraz zalecane jest: obok sklepu]

Nie zatrzymała się, przeszła mimo. [zalecane: przeszła obok]. Obecnie ślad przestrzennego znaczenia wyrazu „mimo” zachował się tylko w wyrażeniu „puścić coś mimo uszu”.

Uwaga!

Przyimek „mimo” (lub „pomimo”) łączy się z rzeczownikiem (lub innym wyrazem w jego funkcji) w dopełniaczu, np.: mimo bólu, pomimo zakazu. Dawniej łączył się z wyrazem w bierniku. Taka łączliwość zachowała się w wyrażeniu mimo wszystko.

Spójniki

Spójnik „mimo że” –o znaczeniu „chociaż” – oddzielany jest przecinkiem, ale zawsze przecinek stawia się przed całym spójnikiem „mimo że” i nie rozdziela się jego członów; jak w zdaniach:

Film nie podobał mi się, mimo że grali w nim znakomici aktorzy.

Spotkanie udało się, mimo że wiele osób wątpiło w jego celowość.

Partykuły

Partykuła złożona „pomimo to” (stanowiąca starą konstrukcję z biernikiem) wprowadza zdanie współrzędne o charakterze przeciwstawnym i jest poprzedzana przecinkiem, np. Wiedział, że nie przygotował się do egzaminu, pomimo to poszedł.

„Pomimo to” czy „pomimo tego”

Zgodnie z zasadami należy używać określeń mimo topomimo to. Obecnie obowiązująca zasada wynika z tego, że (jak pisałam powyżej) dawniej słowa mimo i pomimo łączyły się z innymi wyrazami w bierniku, na przykład Ignacy Krasicki w „Myszeidos” pisał: „Mimo tak wielkie płci naszej zalety my rządzim krajem, a nami kobiety”.

Jednak coraz częściej spotykamy wyrażenia „pomimo tego”, np. w zdaniu: Prosiła go o odpowiedź na pytanie, pomimo tego nie odezwał się.

Jak długo będzie obowiązywało „mimo to”? Zobaczymy. Przypuszczam, że uzus znowu zwycięży i „mimo tego” stanie się wyrażeniem poprawnym. Już teraz niektórzy językoznawcy zaczynają je akceptować.

Uwaga!

W zdaniach typu: Mimo tego zakazu, weszli do środka. zaimek „tego” jest użyty poprawnie, ponieważ łączy się on z rzeczownikiem „zakaz”, a nie z przyimkiem „mimo”.

Barbara Ellwart

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort marmaris escort bodrum escort alanya escort side escort konyaaltı escort muratpaşa escort manavgat escort çeşme escort sincan escort çankaya escort keçiören escort mamak escort etimesgut escort buca escort konak escort karabağlar escort bornova escort karşıyaka escort bayraklı escort alsancak escort ataşehir escort pendik escort maltepe escort kartal escort kadıköy escort görükle escort atakum escort ayvalık escort deutsche escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort deutsche escort köln escort ataşehir escort avcılar escort bağcılar escort bahçelievler escort bakırköy escort başakşehir escort bayrampaşa escort bebek escort beşiktaş escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort çatalca escort çekmeköy escort esenler escort esenyut escort fatih escort gaziosmanpaşa escort güngören escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort küçükcekmece escort maltepe escort pendik escort sancaktepe escort sarıyer escort şile escort silivri escort şişli escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zeytinburnu escort