SMS-ować, esemesować czy smsować

Już nie raz i nie dwa pisałam o zapożyczeniach, o SMS-ach także. Wtedy, gdy pisałam, formy typu esemes były przez niektórych językoznawców uznawane jeszcze za potoczne. Obecnie sytuacja się zmieniła i dlatego dziś przyjrzę się nowym rzeczownikom, przymiotnikom i czasownikom od skrótowca SMS, zwłaszcza że pojawiły się wątpliwości dotyczące pisowni tych wyrazów.

SMS  – to ‘krótka pisana wiadomość tekstowa przesyłana  telefonicznie’ lub ‘usługa umożliwiająca wysyłanie i odbiór takiej wiadomości’. SMS  to skrótowiec od angielskiego  Short Message Service, co po polsku znaczy: ‘serwis krótkich wiadomości’. Ten skrótowiec jest w języku polskim odmieniany: SMS-a, SMS-owi, SMS-em, SMS-ie, SMS-y, SMS-ów, SMS-ami. Zgodnie z „Wielkim słownikiem ortograficznym PWN” w języku polskim rzeczownik możemy zapisywać także: esemes, esemesa, esemesowi, esemesem, esemesie, esemesy, esemesów.

Przymiotnik SMS-owy (od: SMS) ma m.in. następujące formy: SMS-owego, SMS-owemu, SMS-owym, SMS-owe, SMS-owymi, SMS-owych albo: esemesowy, esemesowego, esemesowym, esemesowe.

Czasownik od skrótowca SMS w języku polskimrównież występuje w dwóch postaciach: SMS-ować, SMS-uję, SMS-ujesz, SMS-uje, SMS-ujemy, SMS-ujecie, SMS-ują, SMS-owali, SMS-owały albo esemesować, esemesuję, esemesujesz, esemesuje, esemesujemy, esemesują, esemesowali  itd.

Wątpliwości

Często pojawiają się pytania dotyczące nowych wyrazów – powstałych od skrótowca SMS. Dotyczą one ich budowy słowotwórczej i sposobu ich zapisu.

Budowa słowotwórcza

Czy neologizmy typu: SMS-ować lub esemesować – powstałe na bazie literowca SMS – są poprawnie utworzone? Na to pytanie odpowiedź jest jednoznaczna, że tak, ponieważ powstały one za pomocą przyrostka „-ować” (formantu tworzącego nazwy czynności), który często występuje w języku polskim, np. telefonować, tytułować, adresować, murować.

„Smsować” to błąd

Drugie pytanie dotyczy zapisu czasownika pochodzącego od skrótowca SMS – „smsować”. Od razu informuję, że jest to zapis niepoprawny.

Zgodnie z normami ortograficznymi języka polskiego stosowane są dwa sposoby zapisu wyrazów pochodnych od skrótowców.

Po pierwsze – piszemy je, stawiając łącznik na granicy między podstawą słowotwórczą i przyrostkiem, np. PTTK-owski, AK-owski, NIK-owiec i dlatego poprawny jest zapis: SMS-ować.

Po drugie –  zapisujemy je tak, jak się wymawia, np.: petetekowski, akowski, nikowiec i z tego powodu poprawny jest także zapis: esemesować.

Natomiast z tych zasad jednoznacznie wynika, że zapis smsować nie jest poprawny, podobnie jak niepoprawny byłby zapis: sbek, sbcki, sbecja zamiast esbek, esbecki, esbecja*).

Jak widać, budowa słowotwórcza omawianych neologizmów nie stanowi problemu, ale zapis ortograficzny wymagał wyjaśnienia.

Reasumując – formy: SMS-ować i esemesować są poprawne, zaś forma smsować jest błędna.

Przy okazji

przypominam, że skrótowce to wyrazy pochodne, powstałe ze skrócenia wielowyrazowej nazwy, zwykle nazwy instytucji (PZU, AK), funkcjonujące nie tylko w piśmie, lecz także w mowie. Natomiast skróty nie są wyrazami, lecz tylko sposobem zapisu wyrazów lub ich połączeń („m.in.”, „np.”), co można poznać po tym, że nie występują w języku mówionym. A zatem, gdy mówimy o instytucji posiadającej nazwę skróconą, np. PZU – wymawiamy „PZU” (skrótowiec), a nie pełną nazwę (Powszechny Zakład Ubezpieczeń), natomiast skrót „m.in.” wymawiamy jako całe słowa – „między innymi”.

Barbara Ellwart

*)  por. prof. Krystyna Kleszczowa z Uniwersytetu Śląskiego

Zdjęcie: pexels.com

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

escort adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort