Epicki neosemantyzm

Wśród słów modnych od jakiegoś czasu pojawia się przymiotnik „epicki”. Występuje w tak różnych kontekstach, że wzbudza ciekawość. Epickie są już nie tylko utwory literackie, filmy, ale też spotkania biznesowe, imprezy towarzyskie, rozgrywki sportowe, a nawet buty. Wobec tego, co to słowo znaczy?

Dotychczasowe znaczenie

Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN, przymiotnik epicki (greckie epikós) pochodzi od rzeczownika: epika, zaś słowo epika to: ‘jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i dramatu) obejmujący utwory, których podstawową formę wypowiedzi stanowi narracja’. Wyraz pochodzi od gr. épos – czyli ‘słowo’, ‘poezja epicka’ (w języku francuskim – epique, a w łacińskim – epicus). W słownikuwidnieją jeszcze definicje: poemat epicki – ‘utwór poetycki z wyraziście zarysowaną fabułą, zwykle o jednym wątku’ oraz teatr epicki – ‘jedna z odmian dramatu współczesnego, zrywająca z tradycją realistycznego dramatu mieszczańskiego’.

Przymiotnikowi epicki  poza znaczeniem: ‘charakterystyczny dla epiki’ przypisuje się także znaczenie: ‘opisowy, opowiadający’. Doroszewski, definiując ten wyraz, pisze, że: epicki znaczy ‘należący do rodzaju literackiego – epiki, właściwy, charakterystyczny dla epiki, rozlegle ujmujący temat, opisujący, opowiadający.

Wobec tego nasuwa się pytanie: Jak należy rozumieć sformułowania: „epicka impreza”, „epicki mecz”, „epicki film”, „epicka porażka”, „epickie buty”?

Nowe znaczenia słowa epicki

Zacznijmy od „epickiego filmu”. Jeżeli osobie opisującej film chodzi o to, że stanowi on pełen rozmachu i złożony narracyjnie obraz ukazywanej na ekranie rzeczywistości, to wszystko jest zrozumiałe, ale wątpliwości pojawiają się, gdy z kontekstu wynika, że przymiotnik „epicki” został użyty w znaczeniu: ‘fantastyczny, wspaniały’ lub ‘okropny, druzgocący’.

W sformułowaniach: „epicka impreza”, „epicki mecz”, „epicki film”, „epicka porażka”, „epickie buty” słowo „epicki” oznacza: ‘wyjątkowy, wspaniały, cudowny, fantastyczny, fajny, niesamowity’ lub ‘fatalny, okropny, zły, druzgocący’.

Skąd wzięły się te znaczenia? W jaki sposób istniejący od lat przymiotnik „epicki” uzyskał nowy sens i stał się neosemantyzmem, czyli wyrazem, który otrzymał nowe znaczenie?

Źródło neosemantyzmu

Interesujący nas neosemantyzm „epicki” w polszczyźnie pojawił się pod wpływem języka angielskiego. W angielszczyźnie słowo epic ma szerszy zakres znaczeniowy. Znaczy nie tylko ‘związany z epiką, epicki – opisowy, opowiadający’, ale także ‘imponujący, epokowy, heroiczny, wyjątkowy, spektakularny, totalny, wspaniały, cudowny, fantastyczny’. Prawdopodobnie internauci i miłośnicy gier komputerowych upowszechnili nowe znaczenie przymiotnika epicki pod wpływem sformułowań: epic win i epic fail. Wyrażenie epic win znaczy ‘wielkie, wspaniałe zwycięstwo’, a powiedzenie epic fail  (skrót od epic failure) używane jest w znaczeniu ‘totalna porażka, wielka wpadka, katastrofa’. Przy czym warto dodać, że fail to czasownik o znaczeniu ‘nie powieść się, doznać niepowodzenia’. Co ciekawe, angielskie słowo epic już kilkanaście lat temu było przetłumaczone na język polski w nowym znaczeniu. Na przykład tytuł amerykańskiego filmu z 2007 roku „Epic Movie” (w reżyserii Jasona Friedberga i Aarona Seltzera), polscy dystrybutorzy przetłumaczyli jako „Wielkie kino”. Jak pisze Maciej Malinowski, „była to parodia największych przebojów kinowych lat wcześniejszych. Jak widać, już wtedy sięgnięto po słowo epicki w nowej definicji, wcześniej nieznanej”.

Reasumując

Jestem przekonana, że obecnie niektóre neosemantyzmy, na przykład „epicki”, są zbędne, bo mamy wiele polskich słów o charakterze oceniającym. Ale – żeby nie wpaść w zbyt poważny ton –  z przymrużeniem oka zatytułowałam ten artykuł „Epicki neosemantyzm”. A odpowiedź na pytanie, co w tym kontekście znaczy słowo epicki (‘wspaniały’ czy ‘fatalny’?), pozostawiam Drogim Czytelnikom. J

Barbara Ellwart

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort