Uparty sweter

Zima zbliża się milowymi krokami. W nocy zdarzają się przymrozki, a w dzień też jest coraz chłodniej i dlatego chętnie wkładamy swetry albo chociaż jeden… I tu, niestety, często występuje błąd, bo zamiast „sweter” pojawia się „swetr”.

Dlaczego niepoprawna forma zastępuje „sweter”

Prawdopodobnie forma „sweter” kojarzy się niektórym użytkownikom języka polskiego z gwarową formą „wiater” i dlatego analogicznie do poprawnej formy „wiatr” osoby te stosują błędną formę „swetr”.

Językoznawcy, szukając przyczyn popełniania błędu, zwracają uwagę na odmianę wyrazu „sweter”.

 

Liczba pojedyncza  Liczba mnoga
Mianowniksweterswetr-y
Dopełniaczswetr-aswetr-ów
Celownikswetr-owiswetr-om
Bierniksweterswetr-y
Narzędnikswetr-emswetr-ami
Miejscownikswetrz-eswetr-ach
Wołaczswetrz-eswetr-y

Obserwacja tematu fleksyjnego tego rzeczownika pozwala zauważyć, że w większości przypadków występuje temat: „swetr-”. To powoduje, że przenoszony jest do mianownika liczby pojedynczej. W przeszłości nasi przodkowie tak czynili z wieloma słowami, które miały różne formy tematu fleksyjnego. Z reguły do mianownika – wcześniej lub później – przenosił się temat dominujący. Tak stało się ze słowem „szewc”, który w staropolszczyźnie brzmiał „szwiec”.

Jak „szwiec” został „szewcem”

Pierwotnie w języku polskim istniało więcej samogłosek. Z biegiem lat niektóre zanikały lub zmieniały się. Takie zjawiska zachodziły także w wyrazie „szewc”. W wyniku zmian, w pewnym okresie występowały dwa tematy fleksyjne w odmianie dzisiejszego wyrazu „szewc”; były to: „szwiec” i „szewc”. Ponieważ temat „szewc” dominował, ostatecznie utrwalił się i w mianowniku. W ten sposób mamy obecnie wyraz „szewc” (szewc-a, szewc-owi, …).

Nieugięty sweter

Wyraz sweter do tej pory nie poddał się opisanej (na przykładzie wyrazu szewc) tendencji. Chociaż temat fleksyjny tego wyrazu częściej przyjmuje formę „swetr-” (znika „e ruchome”), to jednak nadal – zgodnie z normą – w mianowniku jest sweter.

Przykłady:

Jan kupił nowy sweter.

Maria nie ma swetra.

Zbigniew nie lubi swetrów i dlatego nigdy nie widziałam go w swetrze.

Ciekawostka

Wyraz sweter pochodzi od angielskiego „sweater”. Słowo to stanowi przykład obcego wyrazu, który przystosował się do polskiego systemu odmiany z „e ruchomym” (sweter-swetra). Zjawisko to obserwujemy w wielu wyrazach rodzimych: pies – psa, kotek – kotka.

Barbara Ellwart

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort