Rok 2021 Rokiem Konstytucji 3 Maja

W listopadzie 2020 roku Sejm ustanowił patronów 2021 roku. Izba uhonorowała: kardynała Stefana Wyszyńskiego, Stanisława Lema, Cypriana Kamila Norwida, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego oraz Tadeusza Różewicza. Rok 2021 jest także Rokiem Konstytucji 3 Maja. Z tej okazji proponuję przypomnieć etymologię słowa konstytucja i kilka zasad dotyczących pisowni tego aktu prawnego.

Konstytucja 3 maja to pierwsza w Europie i druga na świecie nowoczesna Ustawa Rządowa z dnia 3 maja 1791 roku, która regulowała ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wprowadziła trójpodział władzy, niosła gwarancje swobód obywatelskich, tradycje chrześcijańskie, tolerancję i wartości Oświecenia, stanowiła dowód głębokiego patriotyzmu oraz zrozumienia spraw obywatelskich i społecznych. Sejm w uchwale ustanawiającej 2021 Rokiem Konstytucji 3 Maja – świadomy znaczenia tego aktu – oddał „hołd wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego wiekopomnego aktu – myślicielom politycznym, posłom na Sejm Czteroletni, przedstawicielom ówczesnego obozu patriotycznego oraz pokoleniom Polaków, których niezłomna walka pozwoliła na przetrwanie lat niewoli i odzyskanie niepodległości” i  zachęcił do refleksji nad dziedzictwem Konstytucji 3 maja współcześnie.

Definicja

Konstytucja to m.in.:

  1. ‘najważniejsza ustawa w państwie, określająca ogólne zasady jego ustroju’;
  2. ‘w dawnej Polsce: uchwała sejmowa’;
  3. ‘w starożytnym Rzymie: cesarski akt prawny’;
  4. ‘dokument kościelny zawierający postanowienie synodu lub papieża’.

Pochodzenie słowa konstytucja

Wyraz konstytucja wywodzi się z języka łacińskiego – constitutio – ‘ustrój, ustanowienie’, constituere – ‘urządzać, ustanawiać, regulować’ i oznacza akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

Pisownia małą czy wielką literą

Nazwę ustaw typu: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz Konstytucja 3 maja  piszemy z wielkiej litery, ponieważ pierwszy wyraz w jedno- i wielowyrazowych tytułach utworów literackich i naukowych, w tytułach ich rozdziałów, w tytułach dzieł sztuki, zabytków językowych, odezw, deklaracji, ustaw – piszemy wielką literą.

Zgodnie z zasadami wyraz konstytucja, jako rzeczownik pospolity, piszemy małą literą. Ta forma ortograficzna wyrazu jest podstawowa. Przepisy pisowni przewidują jednak możliwość zapisu wielką literą w dwóch wypadkach. Po pierwsze – ze względów uczuciowych, gdy chcemy w szczególnie wyraźny sposób wyrazić szacunek dla konstytucji i państwa, a po drugie – gdy wcześniej wymienioną pełną nazwę tego aktu skracamy do pierwszego wyrazu.

Przypominam

Zapisy typu: 3-go maja nie są poprawne. Zgodnie z zasadami piszemy: 3 maja. Wobec tego w nazwach ulic należy pisać: ul. Konstytucji 3 maja, bo pisownia: ul. Konstytucji 3-go maja jest niepoprawna.

Nazwa święta

Święto Konstytucji 3 maja oficjalnie brzmi: Święto Narodowe Trzeciego Maja. Zostało ono przywrócone Ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o przywróceniu Święta Narodowego Trzeciego Maja (Dz. U. 1990 nr 28 poz. 160). W Słowniku ortograficznym PWN na temat pisowni tego święta brak informacji, ale nazwa konstytucji została zapisana: Konstytucja 3 maja, a zatem nazwę święta powinno pisać się: święto Konstytucji 3 maja. Jednak z pobudek emocjonalnych pozostałe człony tej nazwy też bywają pisane wielką literą: Święto Konstytucji 3 Maja.

Barbara Ellwart

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort