Asterysk i obelisk

Czy w notach biograficznych lub na nagrobkach po asterysku i po obelisku stosuje się odstęp?

Co to jest asterysk i co to jest obelisk?

 

Gdy poprosiłam studentów o wyjaśnienie pojęć: asteryskobelisk, usłyszałam, że są to imiona bohaterów komiksu*) lub filmu, przy czym imiona tych postaci piszemy: Asteriks (Asterix) i Obeliks (Obelix). Jak można się domyślać, wyrazy, o które pytałam, różnią się od tych podanych przez studentów nie tylko pisownią, ale i znaczeniem.

 

Asterysk i obelisk jako znaki graficzne

Asterysk to znak graficzny (drukarski) w kształcie gwiazdki (*), używany jako odsyłacz albo znak umowny; np. w notach biograficznych lub na nagrobkach zastępuje wyraz ‘urodził się’.

Drugie znaczenie słownikowe asterysku to – w kościołach obrządku wschodniego: przedmiot liturgiczny w formie dwóch krzyżujących się pałąków, ozdobionych w miejscu przecięcia krzyżykiem i gwiazdką.

Słowo asterysk wywodzi się od greckiego asteriskos ‘gwiazdka’.

Obelisk to znak graficzny w kształcie krzyża (+), oznaczający wyraz ‘zmarł’.

Podstawowe znaczenie tego słowa to – wysoki słup, najczęściej czworoboczny, zwężający się ku górze, ścięty u szczytu w formie wydłużonego ostrosłupa; w starożytnym Egipcie: symbol boga Słońca; obecnie rodzaj pomnika.

Rzeczownik obelisk wywodzi się z języka łacińskiego od wyrazu obeliscus, który z kolei pochodzi od greckiego obeliskos, stanowiącego zdrobnienie od obelos ‘rożen, ostrosłup’.

 

Bez spacji

W notach biograficznych lub na nagrobkach po asterysku (*) zastępującym wyraz ‘urodził się’ i po obelisku (+) oznaczającym wyraz ‘zmarł’ nie stosuje się odstępu (spacji). Najczęściej znaki te poprzedzają cyfrowo zapisaną datę urodzin i śmierci (dzień, miesiąc, rok), na przykład:

Jan Kowalski, *27 XII 1927 r. Warszawa, +15 IV 2011 r. Gdańsk – co czytamy: Jan Kowalski, urodził się 27 grudnia 1927 r. w Warszawie, a zmarł 15 kwietnia 2011 r. w Gdańsku.

Kłopot z zapisem w nocie biograficznej może pojawić się, gdy chcemy zapisać przybliżoną datę urodzin lub śmierci, ponieważ zwykle ta data poprzedzona jest skrótem „ok.” (około). Jak pisze (na stronie internetowej Wydawnictwa Naukowego PWN) dr Adam Wolański z Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Warszawie, „jednak i wtedy, wyjątkowo, możemy asterysk lub obelisk dołączyć do skrótu bez spacji, por.

Andrzej Frycz Modrzewski, *ok. 1503, Wolbórz pod Piotrkowem Trybunalskim, +1572, Wolbórz”.

 

Nagrobki

Nagrobek – to trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób w postaci kompozycji architektonicznej; obecnie w Polsce to najczęściej pomnik, płyta, tablica z napisami – umieszczone na grobie zmarłego na cmentarzu lub w kościele. Mają na celu zachować pamięć o osobie zmarłej. Monumentalne budowle zwane są grobowcami.

Nagrobki w różnych rejonach świata i w różnych okresach historycznych wykonywane były np. w formie usypanej mogiły (kurhan, kopiec), głazu, płyty, pomnika (dolmen**, epitafium, stela***)) lub budowli (piramida egipska, mastaba, mauzoleum).

Wyraz nagrobek w nauce o literaturze oznacza krótki utwór literacki poświęcony pamięci zmarłego; inaczej wierszowany nagrobek, epitafium.

Barbara Ellwart

 

*) Po raz pierwszy postać Asteriksa pojawiła się w magazynie komiksowym „Pilote” 29 października 1959 r.

**)Dolmen – prehistoryczna budowla składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i płaskiego bloku skalnego.

***) Stela kamienna, ustawiona pionowo płyta z inskrypcją lub płaskorzeźbą, o wysokości od kilkunastu centymetrów do kilku metrów; w kulturze żydowskiej stela nosi nazwę macewy.

 

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort marmaris escort bodrum escort alanya escort side escort konyaaltı escort muratpaşa escort manavgat escort çeşme escort sincan escort çankaya escort keçiören escort mamak escort etimesgut escort buca escort konak escort karabağlar escort bornova escort karşıyaka escort bayraklı escort alsancak escort ataşehir escort pendik escort maltepe escort kartal escort kadıköy escort görükle escort atakum escort ayvalık escort deutsche escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort deutsche escort köln escort ataşehir escort avcılar escort bağcılar escort bahçelievler escort bakırköy escort başakşehir escort bayrampaşa escort bebek escort beşiktaş escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort çatalca escort çekmeköy escort esenler escort esenyut escort fatih escort gaziosmanpaşa escort güngören escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort küçükcekmece escort maltepe escort pendik escort sancaktepe escort sarıyer escort şile escort silivri escort şişli escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zeytinburnu escort