Młyn w Młynku

O Żukowie na Pomorzu słyszał niemal każdy. Ale o leżącym niedaleko Młynku (Młynkach) nawet w Googlach trudno znaleźć jakąkolwiek informację, o ile nie dopisze się słowa „wieś” lub „miejscowość”. Jednak i wówczas ciężko te konkretne Młynki znaleźć, bo jest ich wszystkich w Polsce około pół setki. Dopiero, kiedy wpiszemy nazwę gminy, istnieje szansa zlokalizowania na mapie wsi Młynek położonej w gminie Przodkowo, mimo że oficjalna nazwa, której jednak się nie używa, brzmi Młynki, a właściwie Kczewo Młynki. Częściej występuje potoczna nazwa Kczewo Młynek. Bardzo to skomplikowane, więc nic dziwnego, że do miejscowości tej turyści rzadko docierają, a warto, bo znajduje się tam kilka interesujących obiektów, a także miejsce po wczesnośredniowiecznym grodzisku.

Wędrując z Żukowa w górę rzeki Słupina (na niektórych mapach występuje Mała Słupina), dochodzi się do miejscowości Młynek. Tuż przed wsią, w zakolu, na prawym brzegu rzeki, powyżej skarpy, przed wiekami znajdował się gród w kształcie owalu o średnicy około 80 metrów. Składał się on z zabudowy mieszkalnej, w której po setkach lat archeolodzy znaleźli znaczną ilość bogato ornamentowanej ceramiki, nożyk żelazny i przęślik, a także glinianą grzechotkę o beczułkowatym kształcie, mały przedmiot służący być może do odstraszania złych mocy, używany zapewne w rytuałach uzdrawiających. Gród był otoczony wałem drewniano-ziemnym z kamiennym płaszczem wzmocnionym drewnianą palisadą.

Nieżyjący już prof. Edward Breza przypuszczał, że gród ten nazywał się Słupno od słupów w palisadzie. Zapewne też od grodu wzięła się nazwa rzeki Słupina. Wieś, a raczej osada, wzmiankowana jest w dokumentach z czasów krzyżackich. Po raz pierwszy, jako wieś Słupno, występuje w 1380 roku. W XIV, a może dopiero w XV wieku, Słupno było własnością ojców kartuzów, którzy na rzece zbudowali młyn zbożowy. Właśnie od tego młyna, a raczej młynów, gdyż obok młyna zbożowego powstał młyn papierniczy, a nawet kuźnia funkcjonująca do 1960 roku, zmieniła się nazwa miejscowości. Nazwano ją Młynki, ale ponieważ zachował się tylko jeden młyn, więc z Młynków został Młynek.

Około roku 1700 Młynek znalazł się w posiadaniu rodziny Kczewskich. W 1791 r. został sprzedany Elżbiecie Schack. Siedem lat później Młynek kupił Piotr von Schedlin-Czarliński. W 1803 r. właścicielem wsi był graf Kajetan Sierakowski. Na początku XX wieku nabyli ją dwaj bracia o nazwisku Czech: Otto i Fryc. Niestety, majątek roztrwonili. Najprawdopodobniej to oni rozdzielili Młynek na dwie części (ponoć był na to dokument z około 1909 roku): na folwark i młyn.  W latach 30. XX wieku posiadłość z młynem kupili Zofia i Stefan Mroczkowscy. Stefan Mroczkowski został zamordowany w 1945 r. przez Sowietów. Od jego żony, już po II wojnie światowej, młyn nabyli państwo Czerwińscy. W 1951 r. młyn jednak odebrano właścicielom. Przejęła go Gminna Spółdzielnia.

Tereny Młynka zamieszkiwała głównie ludność kaszubska. Z zachowanego spisu wiadomo, że w 1903 roku w Młynku mieszkały 52 osoby – 47 katolików (dwie osoby mówiły po niemiecku i dwie po polsku, pozostali posługiwali się kaszubskim) oraz pięciu ewangelików (Niemcy).

Młyn zachował się do dzisiaj, chociaż nie pełni już funkcji młyna, tylko małej elektrowni wodnej. Jest to budynek murowany z czerwonej cegły, na kamiennym podpiwniczeniu, zapewne wzniesiony około 1900 r. Niegdyś parterowy, z głęboką suteryną i drewnianą dobudówką w drugiej kondygnacji, która spłonęła w latach 50. XX wieku. Obecnie dobudówka jest ceglana. Całość przykryto nowym, dwuspadowym dachem. Młyn, napędzany wodą, funkcjonował do 1990 r. Obok zachowały się pozostałości po sporej śluzie. Zarówno powyżej młyna, jak i  poniżej znajduje się obmurowane koryto rzeki. Jest też płytka niecka wypełniona wodą, częściowo zarośnięta – miejsce po dawnym stawie. Ma być ono w najbliższej przyszłości zasypane. Obecnie budynek jest zamieszkany.

Po przeciwnej stronie drogi znajduje się budynek, w którym niegdyś mieszkali właściciele młyna, między innymi Otto Czech, a po II wojnie światowej Hildegarda Czerwińska. Został wzniesiony na początku XX wieku i przypomina skromny dworek. Jest to jednokondygnacyjna, ceglana budowla z zamieszkanym poddaszem. Wchodzi się do niego przez drewnianą werandę. Obok stoi duży chlew z początku XX wieku. Poniżej tej zabudowy znajdowała się piekarnia.

We wsi warto zwrócić również uwagę na stary, rozpadający się drewniany krzyż z postacią Chrystusa Ukrzyżowanego.

Przez Młynek przechodzi pieszy szlak turystyczny wiodący z Tuchomia do Kartuz (przez Warzenko, Tokary, Młynek, Kobysewo).

Tekst i zdjęcia Maria Giedz

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort marmaris escort bodrum escort alanya escort side escort konyaaltı escort muratpaşa escort manavgat escort çeşme escort sincan escort çankaya escort keçiören escort mamak escort etimesgut escort buca escort konak escort karabağlar escort bornova escort karşıyaka escort bayraklı escort alsancak escort ataşehir escort pendik escort maltepe escort kartal escort kadıköy escort görükle escort atakum escort ayvalık escort deutsche escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort deutsche escort köln escort ataşehir escort avcılar escort bağcılar escort bahçelievler escort bakırköy escort başakşehir escort bayrampaşa escort bebek escort beşiktaş escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort çatalca escort çekmeköy escort esenler escort esenyut escort fatih escort gaziosmanpaşa escort güngören escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort küçükcekmece escort maltepe escort pendik escort sancaktepe escort sarıyer escort şile escort silivri escort şişli escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zeytinburnu escort