Łubiana. Wieś z „popychajką” w herbie

Pomiędzy Kościerzyną a Lipuszem, wędrując wzdłuż trasy kolejowej, czyli na skróty, nad Jeziorem Granicznym leży spora wieś o nazwie Łubiana. Znana jest głównie z Zakładów Porcelany Stołowej Lubiana, ośrodka wypoczynkowego położonego nad jeziorem oraz Ogólnopolskich Spływów Kajakowych Ceramików. W herbie owej wsi znajdują się dwa elementy: filiżanka na spodeczku oraz taczka z książkami. Ten drugi element dla „niewtajemniczonych” jest intrygujący.

Na peryferiach Łubiany, w stronie leżącego nieopodal Lipusza, niemal nad jeziorem Sudomie ograniczającym starą wieś od południa, kaszubski pisarz Aleksander Majkowski umieścił Lipińskie Pustki z gospodarstwem Zabłockiego. To tam znalazł się mały Remus, niczyje dziecko ze „skażoną”, trudną do zrozumienia mową, główny bohater powieści „Życie i przygody Remusa”. Po owym gospodarstwie prawie już nic nie zostało, poza wspomnieniami u miejscowej, kaszubskiej ludności i umieszczonej w herbie wsi taczki zwanej popychajką. Remus jako dziecko o bujnej wyobraźni pasł na okolicznych łąkach krowy, potem był parobkiem, aż pewnego dnia spotkał się z ukrywającym przez lata Józefem, bratem dziedzica, byłym powstańcem z 1846 r. (chodzi o powstanie kaszubskie, zwane starogardzkim), który na łożu śmierci opowiedział chłopcu niezwykłą historię Kaszub. Rozmowa stała się impulsem do opuszczenia przez Remusa Pustek i rozpoczęcia wędrówki po Kaszubach. Wędrował, popychając taczkę wypełnioną najróżniejszymi polskimi książkami, głównie modlitewnikami, wszystkie miały charakter religijny i patriotyczny, daleki od tych promowanych przez pruskiego zaborcę. Taczka ta, czyli popychajka, stała się atrybutem Remusa, sieroty wychowanego na Pustkach pod Łubianą.

Historia Łubiany zaczęła się ponad dwa tysiące lat temu, o czym świadczy znaleziony przez archeologów w 1986 r. na polu nad rzeczką Graniczna „skarb”, czyli misa pełna najróżniejszych przedmiotów datowanych na okres pomiędzy I wiekiem p.n.e. a V wiekiem n.e. Można je dzisiaj obejrzeć w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku. Natomiast pierwsza wzmianka historyczna o miejscowości zwanej wówczas Lubna pochodzi dopiero z XIII wieku, z dokumentu gdańskiego księcia Mściwoja II, datowanego na 1284 r., potwierdzającego nadanie Ziemi Pirsna Gertrudzie, córce Sambora II, niedługo przed przekazaniem tych terenów Krzyżakom. W Rzeczypospolitej Łubiana znalazła się po II pokoju toruńskim (1466 r.) i tak było do I rozbioru Polski w 1772 r., kiedy to dostała się pod zwierzchnictwo zaboru pruskiego. Do Polski powróciła po I wojnie światowej.

Pomimo wielu lat życia pod zaborami mieszkańcy Łubiany, głównie Kaszubi, byli wielkimi patriotami. W czasie II wojny światowej wielu z nich brało udział w kampanii wrześniowej, służyło na polskich okrętach, walczyło o wolność, również jako miejscowi partyzanci Gryfa Pomorskiego. To oni 26 maja 1944 r. stoczyli bitwę z okupantem – oddziałami niemieckiej policji i SS. W 1984 r. w Kornem, na skrzyżowaniu dróg Chojnice – Kościerzyna – Gdańsk – Bytów, wzniesiono pomnik ku czci partyzantów. I tych walczących, i tych, którzy zginęli w tej bitwie.

Współczesna Łubiana składa się głównie z nowej zabudowy, jednak warto przejść się po wsi w stronę jeziora Sudomie, gdyż obok ceglanego budynku z przełomu XIX i XX w. stoi ładna, wyglądająca na starą, drewniana chata kryta strzechą, w jakiej dawniej mieszkało się na terenie Łubiany. W dole, nieopodal XIX-wiecznej kapliczki z cegły, znajduje się kolejny XIX-wieczny budynek, zapewne szkolny, gdyż zarośnięta bluszczem tablica informuje: „Tu nauczał Barski Dominik, kierownik szkoły zamordowany przez hitlerowców w 1945 r. w Pollitz”. (Police były filią obozu koncentracyjnego Stutthof).

W Łubianie za czasów Remusa nie było kościoła. Mieszkańcy Pustek chodzili do kościoła w Lipuszu, jednak wieś przynależała do parafii Świętej Trójcy w Kościerzynie. Obecny kościół pw. św. Maksymiliana Kolbego powstał w latach 80. XX wieku. 

Największą atrakcją wsi, poza jeziorami i pięknymi terenami wokół nich, jest fabryka porcelany, która udostępniana jest dla zwiedzających, obecnie z uwzględnieniem obostrzeń covidowych. Można więc poznać różne tajniki i etapy powstawania porcelany.

Tekst i zdjęcia Maria Giedz

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort