Miasto Wejhera

Wielkanoc i czas ją poprzedzający wprowadzają nas w okres duchowej refleksji. W tym czasie chętnie udajemy się do sanktuariów, uczestniczymy w Drodze Krzyżowej i kościelnych uroczystościach przypadających na okres Wielkiego Tygodnia. Na łamach „Magazynu” pisaliśmy już o pomorskich kalwariach, a nawet o rozgrywającym się misterium paschalnym w Kalwarii Wejherowskiej. Jednak święta wielkanocne to nie tylko smutek, ale przede wszystkim radość. Cieszymy się z najważniejszego dla chrześcijan wydarzenia, jakim jest Zmartwychwstanie Chrystusa. Właśnie dlatego tym razem odwiedźmy nie kalwarię, a miasto, z którego nie tylko wyruszamy na ową krzyżową drogę, ale do którego po jej przejściu powracamy, gdzie możemy odpocząć i czegoś ciekawego się dowiedzieć.

Wejherowo, położone na pograniczu Pojezierza Kaszubskiego i Pradoliny Redy-Łeby, niedaleko cieku wodnego zwanego Cedronem, niegdyś rzeką Białą, zamieszkane przez około 50 tysięcy osób, uznawane jest za miasto pretendujące do miana stolicy Kaszub. Jego historia zaczęła się dopiero w XVII wieku, bo w roku 1643, i jest ono jedynym miastem na Pomorzu założonym na tzw. surowym korzeniu, czyli na terenie niezamieszkanym oraz niezagospodarowanym. W tej kwestii można się oczywiście spierać, gdyż w dobie średniowiecza istniały już takie osady, jak Nanice czy Śmiechowo, dzisiaj dzielnice Wejherowa. Niemniej centrum miasta (prawa miejskie Wejherowo uzyskało w siedem lat po jego założeniu, czyli w roku 1650), notabene niezbyt znane, a bardzo urokliwe, kryje sporo interesujących miejsc. Pisaliśmy już o Pałacu Przebendowskich znajdującym się w miejskim parku, ale nigdy nie wspominaliśmy o sercu miasta, czyli o placu Wejhera i jego najbliższym otoczeniu. A właśnie tam warto się wybrać.

Jakub Wejher i wydarzenia z 1634 roku spod Smoleńska, a dokładnie spod twierdzy Biała (około 150 kilometrów od Smoleńska), to początek pomysłu na utworzenie Wejherowa. Ten polski patriota herbu Skarzyna, pochodzący z jednej z najznamienitszych rodzin Pomorza, w czasie wojny z Rosjanami został przysypany. W tej niedoli ślubował, że jeśli szczęśliwie powróci do domu, to wybuduje w swoich dobrach kościół ku czci Trójcy Przenajświętszej. Wejher ślubów dotrzymał w myśl postanowienia: „Pod Białą ślubowałem, nad Białą ślub wypełniłem”. W 1644 roku stanął kościół Świętej Trójcy. Był to jednonawowy budynek o konstrukcji szachulcowej. Niestety, później rozebrany. Na jego miejscu w latach 1754-55, dzięki fundacji hrabiego Jerzego Piotra Przebendowskiego, wzniesiono kościół barokowy, obecną kolegiatę pod wezwaniem Świętej Trójcy, przylegającą do placu Wejhera. Świątynia w niezmienionym kształcie przetrwała do lat dwudziestych XX wieku. Wewnątrz tegoż kościoła znajdują się interesujące późnobarokowe ołtarze, rokokowa ambona, chrzcielnica.

Jakub Wejher wzniósł też w latach 1648-51 kościół klasztorny pod wezwaniem Świętej Anny dla zakonu franciszkanów. W jego wnętrzu zachowało się bogate wyposażenie z XVIII wieku. W ołtarzu bocznym znajduje się barokowy obraz Matki Boskiej Wejherowskiej, koronowany przez Jana Pawła II w 1999 roku na sopockim hipodromie. To z tego kościoła wyruszają pielgrzymi udający się na Kalwarię Wejherowską.

W zakładaniu miasta i fundowaniu miejskich budowli wspomagała Jakuba jego pierwsza żona Anna Elżbieta. To z jej inicjatywy w 1644 roku obok kościoła Świętej Trójcy powstał szpitalik dla ubogich, domek szachulcowy stojący do dzisiaj, w którym mieści się Caritas. Szpitalik przestał istnieć, ale już współcześnie zamienił się w hospicjum domowe, funkcjonujące przy Konwikcie Collegium Leoninum, kolejnym zabytkowym zespole, aczkolwiek XIX-wiecznym, które również warto odwiedzić.

Najbardziej prestiżowym miejscem dzisiejszego miasta jest jego Stary Rynek, czyli plac Jakuba Wejhera. Na środku owego placu stoi pomnik założyciela, odsłonięty w 1991 roku. W południowej pierzei znajdują się ładne, XVIII-wieczne kamieniczki, między którymi umieszczono Ratusz Miejski. Wewnątrz turyści mogą obejrzeć makiety zabytkowego centrum miasta i Kalwarii Wejherowskiej. Od strony północno-zachodniej od Rynku odchodzi reprezentacyjna ulica nazwana imieniem Jana III Sobieskiego, wzdłuż której stoją zabytkowe kamienice, a także współczesny pomnik Remusa, powieściowej postaci stworzonej przed II wojną światową przez kaszubskiego pisarza Aleksandra Majkowskiego.

Poza centrum Wejherowa znajduje się sporo innych cennych zabytków, jak chociażby przy ul. 3 Maja drabina konna z końca XIX wieku czy gmach obecnego Starostwa Powiatowego, ale te obiekty odkryjecie Państwo sami, jeśli wybierzecie się na jeden z czterech szlaków turystycznych przechodzących przez miasto. Warto też wybrać się do Wejherowa na koncert lub spektakl do nowoczesnej Filharmonii Kaszubskiej, budowli ze szkła i aluminium w kształcie łodzi, ale to już inna opowieść.

Tekst i zdjęcia Maria Giedz

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort