Po pierwsze zaufanie

„Rodzina jest sobą, jeżeli buduje się (…) na wzajemnym zaufaniu, na zawierzeniu wzajemnym. Tylko na takim fundamencie można też budować proces wychowania, który stanowi podstawowy cel rodziny i jej pierwszorzędne zadanie. (…) Dzieci ufają rodzicom dlatego, że spodziewają się od nich prawdy – i ufają o tyle, o ile otrzymują od nich prawdę. Prawda jest więc fundamentem ufności. (…) Cały naród polski musi żyć we wzajemnym zaufaniu, a to zaufanie opiera się na prawdzie. (…) Nie zawaham się powiedzieć, że od tego właśnie – od tego przede wszystkim: od zaufania zbudowanego na prawdzie – zależy przyszłość Ojczyzny”.

Tak mówił do nas we Wrocławiu 31 lat temu święty Jan Paweł II. Już wtedy, w zniewolonym kraju, Ojciec Święty dostrzegał, że przeciwstawić się owemu zniewoleniu można w oparciu o trzy wynikające z siebie etyczne wymiary – prawdę, zaufanie i wspólnotę – które są ze sobą związane.

Nie ma bowiem zaufania bez prawdy, a wspólnoty – bez zaufania. Że właśnie w ten sposób można wyzwolić się ze strachu, zniewolenia, alienacji, można uniknąć podziałów, pokusy dbania wyłącznie o własny interes. Bez wątpienia 31 lat później słowa te nie tylko nie straciły swojej aktualności i mocy, ale są jeszcze bardziej wymowne. Oto polskie społeczeństwo AD 2013 jest na ostatnim miejscu w Europie pod względem zaufania do drugiego człowieka – tylko 13 procent badanych takie zaufanie deklaruje, wobec 68 procent w Danii, która jest w Europie pod tym względem liderem. Profesor Czapiński w „Diagnozie społecznej” jako katastrofalny określa nasz rozwój wspólnotowy, podkreślając, że przez 25 lat wolności zwyciężała chęć „rozwoju molekularnego”, jednostkowego. Można powiedzieć, że to zrozumiałe – społeczeństwo odreagowywało w ten sposób lata „przymusowego kolektywu”, ale niewątpliwie wylano dziecko z kąpielą. Elity polityczne nie zrobiły nic, by ten zgubny trend odwrócić, by pokazać wartość wspólnot opartych na zaufaniu i prawdzie. Mam niepokojące wrażenie, że przynajmniej dla części elit taka inżynieria społeczna była ze wszech miar wygodna – zapewniała, że każdy, zajęty sobą, nie będzie się wtrącał w to, jak inni kręcą lody. Totalny brak zaufania wszystkich do wszystkiego niesie jednak katastrofalne skutki praktycznie w każdym obszarze naszego życia. Zaufanie stanowi fundament dialogu i istotę kapitału społecznego. A to właśnie dialog i kapitał społeczny są podstawą nowoczesnego i rozwijającego się państwa. Nie przez przypadek kraje o dużym potencjale kapitału społecznego są silne gospodarczo, a ich społeczeństwa rozwijają się najszybciej. Mniej w takich krajach korupcji, ale i mniej biurokracji – nie trzeba bowiem każdemu – od premiera do robotnika – przez cały czas patrzeć na ręce. Na prawdzie i zaufaniu opiera się też uczciwy i konstruktywny dialog. Brak zaufania – to brak dialogu. Odczuwamy to na własnej skórze przez ostatnie lata szczególnie dotkliwie. Może więc politycy, którzy tak chętnie robili sobie „słit focie” podczas kanonizacji Jana Pawła II, pochyliliby się nad Jego słowami i w nich poszukali odpowiedzi na pytania podstawowe dla naszej przyszłości. A swoją drogą, nie zaszkodzi, abyśmy pochylili się nad tym wszyscy. Nasz Święty powtarzał wszak wielokrotnie, że należy zaczynać od siebie.

Jacek Rybicki

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej

adana escort adıyaman escort afyon escort ağrı escort aksaray escort amasya escort ankara escort antalya escort ardahan escort artvin escort aydın escort balıkesir escort bartın escort batman escort bayburt escort bilecik escort bingöl escort bitlis escort bolu escort burdur escort bursa escort çanakkale escort çankırı escort çorum escort denizli escort diyarbakır escort düzce escort edirne escort elazığ escort erzincan escort erzurum escort eskişehir escort gaziantep escort gebze escort giresun escort gümüşhane escort hakkari escort hatay escort ığdır escort ısparta escort istanbul escort izmir escort izmit escort kahramanmaraş escort karabük escort karaman escort kars escort kastamonu escort kayseri escort kilis escort kırıkkale escort kırklareli escort kırşehir escort kocaeli escort konya escort kütahya escort malatya escort manisa escort mardin escort mersin escort muğla escort muş escort nevşehir escort niğde escort ordu escort osmaniye escort rize escort sakarya escort samsun escort şanlıurfa escort siirt escort sinop escort şırnak escort sivas escort tekirdağ escort tokat escort trabzon escort tunceli escort uşak escort van escort yalova escort yozgat escort zonguldak escort marmaris escort bodrum escort alanya escort side escort konyaaltı escort muratpaşa escort manavgat escort çeşme escort sincan escort çankaya escort keçiören escort mamak escort etimesgut escort buca escort konak escort karabağlar escort bornova escort karşıyaka escort bayraklı escort alsancak escort ataşehir escort pendik escort maltepe escort kartal escort kadıköy escort görükle escort atakum escort ayvalık escort deutsche escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort berlin escort düsseldorf escort hamburg escort münchen escort stuttgart escort deutsche escort köln escort ataşehir escort avcılar escort bağcılar escort bahçelievler escort bakırköy escort başakşehir escort bayrampaşa escort bebek escort beşiktaş escort beykoz escort beylikdüzü escort beyoğlu escort çatalca escort çekmeköy escort esenler escort esenyut escort fatih escort gaziosmanpaşa escort güngören escort kadıköy escort kağıthane escort kartal escort küçükcekmece escort maltepe escort pendik escort sancaktepe escort sarıyer escort şile escort silivri escort şişli escort sultanbeyli escort sultangazi escort taksim escort tuzla escort ümraniye escort üsküdar escort zeytinburnu escort