Strajkowy Sierpień 1980

14 sierpnia 1980 r. w Stoczni Gdańskiej rozpoczął się strajk. Jego bezpośrednim powodem było wyrzucenie ze stoczni Anny Walentynowicz, działaczki Wolnych Związków Zawodowych.

Pierwsze postulaty strajkujących to właśnie przywrócenie do pracy Walentynowicz i Lecha Wałęsy, wzniesienie pomnika ofiar Grudnia 1970 r., gwarancje bezpieczeństwa dla strajkujących, podwyżka płac o 2000 zł, zasiłki rodzinne równe wypłacanym funkcjonariuszom MO i SB.

15 sierpnia strajk podejmuje Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni. Strajkują także inne zakłady Trójmiasta m.in. porty i komunikacja miejska. Władze PRL blokują łączność telefoniczną Wybrzeża z resztą kraju.

16 sierpnia Komitet Strajkowy Stoczni Gdańskiej podpisuje porozumienie z dyrekcją Stoczni. Obejmuje ono przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz i Lecha Wałęsy, podwyżkę płac o 1500 zł, dodatek drożyźniany oraz gwarancję bezpieczeństwa dla strajkujących. Wałęsa ogłasza w imieniu Komitetu Strajkowego koniec strajku w Stoczni Gdańskiej.

Część strajkujących nie zgadzała się z tą decyzją i żądała kontynuacji strajku, aż do spełnienia postulatów innych strajkujących zakładów pracy. Dzięki determinacji kilku kobiet m.in. Anny Walentynowicz, Maryli Płońskiej i Aliny Pienkowskiej, nie chcąc dopuścić do zakończenia strajku, zatrzymują wychodzących stoczniowców, ale duża część z nich opuszcza zakład. Na noc w stoczni pozostaje kilkaset osób. W Stoczni zostaje ogłoszony strajk solidarnościowy, a w godzinach nocnych z 16 na 17 sierpnia delegaci kilkudziesięciu  zakładów pracy, powołują Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. MKS opracował listę 21 postulatów, wśród nich akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych,  zagwarantowania prawa do strajku, obniżenia wieku emerytalnego, poprawy warunków pracy służby zdrowia, przestrzegania wolności słowa.

21 postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego

  1. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych, wynikająca z ratyfikowanej przez PRL Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej wolności związkowych.
  2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.
  3. Przestrzegać zagwarantowaną w Konstytucji PRL wolność słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.
  4. a) przywrócić do poprzednich praw: – ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976, – studentów wydalonych z uczelni za przekonania,
    b) zwolnić wszystkich więźniów politycznych (w tym Edmunda Zadrożyńskiego, Jana Kozłowskiego, Marka Kozłowskiego),
    c) znieść represje za przekonania.
  1. Podać w środkach masowego przekazu informację o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz publikować jego żądania.
  2. Podjąć realne działania mające na celu wyprowadzenie kraju z sytuacji kryzysowej poprzez:
    a) podawanie do publicznej wiadomości pełnej informacji o sytuacji społeczno-gospodarczej,
    b) umożliwienie wszystkim środowiskom i warstwom społecznym uczestniczenie w dyskusji nad programem reform.
  3. Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku jak za urlop wypoczynkowy z funduszu CRZZ.
  4. Podnieść wynagrodzenie zasadnicze każdego pracownika o 2000 zł na miesiąc jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.
  5. Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.
  6. Realizować pełne zaopatrzenie rynku wewnętrznego w artykuły żywnościowe, a eksportować tylko i wyłącznie nadwyżki.
  7. Wprowadzić na mięso i przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).
  8. Znieść ceny komercyjne i sprzedaż za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym.
  9. Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej, oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez: zrównanie zasiłków rodzinnych, zlikwidowanie specjalnej sprzedaży itp.
  10. Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 50 lat, a dla mężczyzn do lat 55 lub [zaliczyć] przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek.
  11. Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.
  12. Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.
  13. Zapewnić odpowiednią liczbę miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.
  14. Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.
  15. Skrócić czas oczekiwania na mieszkanie.
  16. Podnieść diety z 40 zł do 100 zł i dodatek za rozłąkę.
  17. Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie 4-brygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.

Strona korzysta
z plików Cookies.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie. Dowiedz się więcej