Kiedy praca wywołuje lęk

Facebook >> otwórz stronę
Instagram >> otwórz stronę
Są zapewne tacy ludzie, którzy się budzą rano i z radością idą pracy. Duża część z nas jednak, nawet gdy lubi swoją pracę, wolałoby zostać w domu. Są także tacy, u których sama myśl o pracy wywołuje silny irracjonalny lęk, który może utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Każdy z nas słyszał o różnego rodzaju fobiach. Fobia to rodzaj zaburzenia lękowego, objawiającego się poczuciem silnego i irracjonalnego strachu przed konkretnymi przedmiotami, miejscami lub sytuacjami, które w rzeczywistości nie stanowią realnego zagrożenia. Reakcją na czynnik wywołujący fobię jest najczęściej szybkie bicie serca, poty, drżenie rąk i duszności. Fobie mogą dotyczyć konkretnych rzeczy. I tak niektórzy ludzie panicznie boją się pająków (arachnofobia), inni przebywania na wysokości (akrofobia), czy w zamkniętych pomieszczeniach (klaustrofobia).
Okazuje się, że czynnikiem wywołującym zaburzenia w psychice może być także praca lub miejsce pracy. Ergofobia to silny lęk przed pracą, który może utrudniać codzienne funkcjonowanie i rozwój zawodowy. Osoby cierpiące na to zaburzenie odczuwają silny niepokój, stres w sytuacjach związanych z wykonywanymi obowiązkami zawodowymi, a nawet z myślą o pójściu do pracy. Lęk może być tak duży, że może doprowadzić do ataku paniki.
Lęk związany z pracą może być wywołany różnymi jej aspektami. Może to być obawa przed kontaktami z ludźmi: klientami, współpracownikami czy przełożonymi. W pracy możemy obawiać się także konieczności podejmowania decyzji i odpowiedzialności. Osoba ciepiąca na ergofobię ma problemy z podjęciem pracy, a jak nawet zatrudni się gdzieś, szybko traci pracę. Zaburzenie to nie jest klasyfikowane jako odrębna jednostka chorobowa, a jej objawy traktowane jako zaburzenia lękowe, depresyjne albo jako wypalenie zawodowe.
Fobia na pracę lub miejsce pracy może rozwijać się stopniowo. Jakiś czynnik może wywołać najpierw poczucie niechęci na myśl o pracy lub miejscu pracy, następnie występuje silny stres, aż w skrajnych sytuacjach paraliżujący lęk.
Najczęstszą przyczyną ergofobii jest doświadczenie traumatycznego przeżycia w miejscu pracy, które powodują, że praca kojarzy się nam z zagrożeniem lub bólem psychicznym. Może to być ostry konflikt z przełożonym, mobbing, publiczna ostra krytyka, upokorzenie.
Inną przyczyną lęku przed pójściem do pracy może być długotrwały stres, nadmiar zadań, brak odpoczynku. Również oczekiwania, którym nie jesteśmy stanie sprostać oraz strach przed złą, często niesprawiedliwą oceną, mogą wywołać stres.
Osoby dotknięte ergofobią postrzegane są często jako leniwe, lekko traktujące swoje obowiązki zawodowe, a tak naprawdę wymagają pomocy specjalisty.
Pierwszym krokiem w psychoterapii tego zaburzenia jest dotarcie do źródeł jego powstawania, a następnie zidentyfikowanie myśli i przekonania, które go podtrzymują. Pacjent uczy się rozpoznawać sytuacje wywołujące lęk. Rolą psychoterapeuty jest nauczenie pacjenta radzenia sobie ze stresem. Pomocne są tutaj techniki relaksacyjne. Następnym etapem terapii jest stopniowe oswajanie się z czynnikami wywołującymi stres, jednocześnie u pacjenta powinno być budowane poczucie sprawczości i wiara we własne kompetencje.
Małgorzata Kuźma

