SMS-y nastolatka zwykle pełne są emotikonów, gifów oraz słów typu: „mega”, „masakra”, „OKPA”, „czemó”. Dlaczego młodzież, zamiast popisywać się pełnymi zdaniami i bogatym słownictwem, woli przekazywać informacje i wyrażać swoje emocje za pomocą własnego kodu? Czym charakteryzuje się ten język?

O Młodzieżowym Słowie Roku pisałam już wiele razy, ale język współczesnej młodzieży w Polsce to nie tylko oryginalne, często niezrozumiałe wyrazy typu: „szponcić” (‘spontanicznie, energicznie działać, kombinować’ – MSR 2025) lub „sigma” (‘osoba niezależna, samowystarczalna, odnosząca sukcesy’ – MSR 2024), o których pisze się raz w roku. Młodzi ludzie na co dzień reagują spontanicznie, żywiołowo, kreatywnie na to, co się wokół nich dzieje i tworzą język nieustannie zmieniający się, różniący się od oficjalnej polszczyzny i niezrozumiały dla niewtajemniczonych. Młodzieżowa odmiana języka polskiego zawiera neologizmy, zapożyczenia, skróty, a nawet świadomie stosowane błędy językowe.

Skróty, skrótowce i emocje

Kiedy słyszymy „ta”, „nara”, to rozumiemy, że chodzi o słowo znaczące: „tak” lub wyrażenie „na razie” (Na razie nie mam czasu!, To do usłyszenia, na razie!), ale gdy pojawia się: „nwm”, „imo”, „xd”, „XDDDD”, dla wielu osób jest to tajemnica, którą chciałyby one odkryć. Te tajemnice starają się opisywać także językoznawcy, którzy wyjaśniają, że „nwm” to ‘nie wiem’, „imo” – to ‘moim zdaniem’ (z angielskiego: in my opinion) oraz podkreślają, że wielkość i liczba liter zwykle ujawnia intencję rozmówcy, np. „xd” – ‘zabawne’, gdy jest zapisane: „XDDDD” – oznacza ‘bardzo zabawne’.^*)

Zapożyczenia i neologizmy

Wszyscy wiemy, że w języku angielskim jest słowo friend, które znaczy ‘przyjaciel’/’kolega’, ale czy rozumiemy, kto to jest „frendzia”, „trendsetterka” lub „GOAT”?

Otóż frendzia to neologizm (zdrobnienie) utworzony od zapożyczonego angielskiego słowa i znaczy ‘przyjaciółka/przyjaciółeczka’, ‘bliska koleżanka’, który występuje np. w zdaniach: To jest moja najlepsza frendzia! lub Dziś idę do kina z moją frendzią.

Natomiast trendsetterka to ‘odważna, silna kobieta, która wyznacza nowe trendy, styl lub zachowania’ i sprawia, że stają się one popularne w jej otoczeniu. To osoba, która nie tylko podąża za modą, ale sama ją kreuje – często eksperymentuje z ubiorem, makijażem lub stylem życia, inspirując innych do naśladowania. Słowo pochodzi od ang.: trendsetter.

Zagadkowy GOAT także wywodzi się z języka angielskiego i znaczy ‘najlepszy/najlepsza w jakiejś dziedzinie, ktoś niepokonany, nie do pobicia’. Słowo jest skrótem ang. Greatest Of All Time, czyli ‘mistrz wszech czasów’.

Emotikony i gify

Pisząc o języku młodzieżowym, nie sposób pominąć popularnych – nie tylko wśród nastolatków – „buziek” i „gifów”. Przypomnę, że „buźki” to emotikony, czyli małe symbole graficzne dodawane do wiadomości tekstowych, które wyrażają emocje, ton głosu lub nastrój. Natomiast gify (GIF – czyli: Graphics Interchange Format) to popularny format plików graficznych, który w Internecie służy głównie do wyświetlania krótkich animacji bez dźwięku – np. śmiesznych scenek.

Na zakończenie

Młodzież zawsze lubiła podkreślać swoją odrębność, oryginalność i wyrażać siebie, posługując się specyficznym językiem. Jednak do nas dorosłych należy przypominanie, że język narodowy podkreśla naszą tożsamość, stanowi cenne dobro kultury narodowej, duchowej, że powinniśmy z dumą poznawać bogactwo naszego języka i jak najczęściej poprawnie się nim posługiwać.

Barbara Ellwart

^*) por. dr hab. Zenon Lica, językoznawca z Instytutu Logopedii Uniwersytetu Gdańskiego, w: Mateusz Groen „Łacina XXI wieku”, czyli język współczesnej młodzieży; na str.: https://kultura.trójmiasto.pl/Lacina-XXI-wieku…