Sierpień jest w Polsce miesiącem trzeźwości. Kościół wiernych zachęca do abstynencji od alkoholu. Inicjatywa ma podłoże religijne i patriotyczne, nawiązując do ważnych rocznic (Powstanie Warszawskie, Cud nad Wisłą) i świąt maryjnych obchodzonych w tym miesiącu. Po raz pierwszy sierpień stał się miesiącem trzeźwości w 1980 r. O abstynencję zaapelowali strajkujący, a na ich apel odpowiedziało wielu Polaków.  

Plakat z Archidiecezji Białostockiej

W pierwszym półroczu br. w Polsce odnotowano wyraźny wzrost liczby zwolnień lekarskich związanych z nadużywaniem alkoholu. Lekarze wystawili prawie 5 tys. zaświadczeń o niezdolności do pracy z tego powodu — to o 12,3 proc. więcej niż rok wcześniej. Polacy spędzili łącznie 50,4 tys. dni na zwolnieniach spowodowanych nadmiernym spożyciem alkoholu, co stanowi wzrost o 10,3 proc. w porównaniu do tego samego okresu w 2024 r.

Najwięcej zaświadczeń lekarskich dotyczyło krótkiej absencji wynoszącej do 5 dni. Takich zwolnień było 1,7 tys., co stanowiło 34,9 proc. ogółu. Kolejne grupy to absencje trwające 6-10 dni (26,7 proc.) oraz 11-20 dni (27,9 proc.).     

Polska znajduje się w czołówce państw europejskich pod względem konsumpcji alkoholu. Jak pokazują dane OECD, w 2022 r. przeciętny Polak w wieku powyżej 15 lat spożywał średnio 11 litrów czystego alkoholu rocznie, co odpowiada ok. 2,4 butelkom wina lub 4,5 litra piwa tygodniowo.

Pijaństwo szlachty w epoce przedrozbiorowej stało się dla potomnych wręcz przysłowiowe. Obraz taki utrwaliło opisujące czasy saskie popularne dzieło Jędrzeja Kitowicza. Można spotkać się z opinią, że szlachta, „jedząc, pijąc i popuszczając pasa”, zaprzepaściła ambicje mocarstwowe
Rzeczypospolitej, a także jej niepodległość. Od XIX wieku zaborcy, wrogie nam elementy i okupanci osłabiali siłę narodu rozpijając chłopów na polskiej wsi.

Przypomnijmy, że ks. Józef Tischner napisał „Etykę Solidarności”, łączącą ideały nowoczesnego patriotyzmu i solidaryzmu z inspiracją chrześcijańskiej nauki społecznej w tym pochwałą wstrzemięźliwości. Wobec plagi pijaństwa w PRL działacze solidarnościowi organizowali pikiety sklepów monopolowych.