Zebranie członków ZRG NSZZ „Solidarność” 1 grudnia br. było dobrą okazją do zaprezentowania opracowania socjologicznego na temat postrzegania związków zawodowych w skali kraju i Regionu Gdańskiego oraz perspektyw rozwoju związku. Analiza badawcza kondycji związków zawodowych oraz ich społecznego odbioru jest swoistą rzadkością w skali kraju.  

Raport z badania przygotowany dla Regionu Gdańskiego naszego Związku zaprezentował dr Jacek Burski z Zakładu Socjologii Pracy i Gospodarki Instytutu Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, a wspierali go Agnieszka Markiewicz z tego samego Instytutu oraz Sławomir Adamczyk, ekspert związkowy i kierownik Biura Branżowo-Konsultacyjnego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. W opracowaniu wyników badań uczestniczył prof. Łukasz Pisarczyk, specjalista w zakresie prawa pracy, profesor nauk społecznych, związany w przeszłości z Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego.

Ostatnie lata przyniosły głębokie zmiany w strukturze zatrudnienia, kulturze organizacyjnej firm oraz oczekiwaniach pracowników, co bezpośrednio wpływa na potencjał mobilizacyjny związków. Pojawiły się setki tysięcy pracowników z różnych kręgów kulturowych.

Badanie miało uchwycić stan obecny i dać wskazówki, gdzie szukać dróg do uzwiązkowienia i przekonania głownie młodych pracowników do zrzeszania się w związku zawodowym.

W części środowisk – szczególnie młodszych – związki są postrzegane jako instytucje  sformalizowane czy uwikłane w bieżące spory polityczne. Jednocześnie w  miejscach pracy to właśnie związki zawodowe stanowią skuteczny mechanizm obrony przed nieuczciwymi praktykami pracodawców, dyskryminacją czy nieuzasadnionymi zwolnieniami. Kluczowe staje się więc wypracowanie sposobów komunikacji i działań, które pokażą pracownikom praktyczną wartość przynależności do związku.

Konflikty z pracodawcami, spory o wynagrodzenia, pogarszające się warunki pracy czy brak dialogu instytucjonalnego powodują, że część pracowników ponownie dostrzega wartość wspólnego działania i potrzebę silnej reprezentacji.  

Jednocześnie w postrzeganiu związkowych sukcesów umykają wolne niedziele od handlu, podniesienie płacy minimalnej, przywrócenie wieku emerytalnego, wpływ na stabilizację runku pracy przez ograniczenie umów śmieciowych. A przecież „Solidarność” była siłą sprawczą, doprowadzającą do dobrego finału wymienione postulaty. Mimo to ludzie nie widzą tych tematów, jako osiągnięć związkowych. Nie bez znaczenia jest system, w którym wywalczone przez związkowców prawa i np. podwyżki stają się udziałem wszystkich. Mamy do czynienia z tzw. pasażerami na gapę.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera zrozumienie postaw różnych grup społecznych, które mogą znaleźć się w centrum zainteresowania Związku jako potencjalne źródło jego członków. Wśród nich możemy wskazać kategorię młodzieży wchodzącej dopiero na rynek pracy. To pokolenie, które będzie decydować o przyszłości związków zawodowych, w dużej mierze nie posiada wiedzy o ich roli, możliwościach i codziennego funkcjonowania pracowników.  

Prezentując raport dr Jacek Burski zwracał uwagę m.in. na fakt, że Region Gdański NSZZ „Solidarność” jest strukturą silnie zakorzenioną w tradycji ruchu solidarnościowego. Przypomniano m.in., że to Region Gdański jest jedną z najważniejszych struktur terenowych Związku, którego początki sięgają strajków w Stoczni Gdańskiej w 1980 roku. Jako organizacja o dużym znaczeniu historycznym i społecznym, region odgrywa kluczową rolę w reprezentowaniu interesów pracowników w województwie pomorskim. Obejmuje swym zasięgiem liczne branże – od przemysłu i logistyki, przez kulturę, ochronę zdrowia i oświatę, po administrację publiczną.

Po prezentacji raportu miała miejsce dyskusja, podczas której związkowi liderzy podzielili się własnymi spostrzeżeniami i doświadczeniami z działalności związkowej. Była też seria pytań do prelegenta.

To nie koniec współpracy z wrocławskimi naukowcami. Krzysztof Dośla, przewodniczący ZRG poinformował, że Region Gdański podpisze porozumienie z Wydziałem Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego.

Podczas obrad ZRG Bożena Brauer, przewodnicząca Rady Międzyregionalnej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „S” podziękowała wszystkim tym, którzy poparli oświatowe postulaty oraz brali udział w pikiecie 26 listopada br. przed Kuratorium Oświaty w Gdańsku. Mimo panującej tego dnia deszczowej listopadowej pogody, oprócz związkowców z Trójmiasta, przyjechali na pikietę nauczyciele m.in. z Wejherowa i Chojnic. Ze wsparciem przybyli też związkowi przedstawiciele innych branż, rozumiejący jak ważna jest szkoła i edukacja.

Jak co roku przed świętami przed Salą Akwen został zorganizowany charytatywny „Kiermasz wyrobów domowych”, na którym można było nabyć przeróżne drobiazgi, rękodzieło i spożywcze przetwory przygotowane przez członków i sympatyków NSZZ „Solidarność” oraz pracowników biura ZRG. Przetwory spożywcze przygotowywane zostały według unikalnych rodzinnych receptur.

Z kolei Marek Reclaw, przewodniczący Związku w PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście odebrał podziękowania prezydium ZRG NSZZ „S” za wieloletnią związkową aktywność.

Krzysztof Dośla zaapelował też o liczny udział związkowców i pocztów sztandarowych organizacji związkowych w obchodach rocznic wprowadzenia stanu wojennego oraz Grudnia 1970. Kolejne spotkanie związkowe w ramach ZRG już w nowym roku – 12 stycznia 2026 r.