Upały z końca czerwca, gdy temperatura w cieniu sięgała 40 °C dały się we znaki szczególnie pracującym na świeżym powietrzu i w  pomieszczeniach bez klimatyzacji. Aktualnie maksymalna temperatura w miejscu pracy nie jest określana przez obowiązujące przepisy.

Protestowali więc związkowcy. Krajowa Sekcja Pracowników Handlu NSZZ „Solidarność” apelowała do sieci handlowych, aby skróciły godziny pracy 27 i 28 czerwca w związku z prognozowanymi ekstremalnymi temperaturami.

 Alfred Bujara, przewodniczący Rady Krajowej Sekcji Pracowników Handlu NSZZ “Solidarność” przeprowadził nawet interwencję w pawilonie jednej z sieci sklepów. Okazało się, że w środku panuje upał 40 °C. Po interwencji policji pawilon zamknięto.

W ślad za związkowymi postulatami Ministerstwo Finansów i resort pracy poinformowały o rozporządzeniu, które umożliwi zwolnienie od pracy, gdy temperatury staną się zbyt wysokie.

W nowym projekcie zmian w przepisach BHP po raz pierwszy określa górną granicę dopuszczalnej temperatury podczas wykonywania pracy. Zawiera on też zapis dający pracownikowi prawo do odmowy wykonywania obowiązków, gdy temperatura przekroczy dopuszczalny limit. Główną zmianą jest wprowadzenie temperatur, które wyznaczą limit pracy:

35 stopni Celsjusza dla pracujących w pomieszczeniach,

32 stopnie Celsjusza dla pracujących na zewnątrz.

Projekt rozporządzenia jest gotowy, oczekuje na zaopiniowanie przez Komitet Stały Rady Ministrów.  

Teraz, zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 207 § 2 Kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz odpowiednio organizować pracę, uwzględniając zmieniające się warunki jej wykonywania. Jest zobowiązany do zapewnienia nieodpłatnych napojów pracownikom wykonującym pracę na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C, pracownikom wykonującym pracę w pomieszczeniach, gdy temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C. Napoje te powinny być dostępne w sposób ciągły oraz w ilości zaspokajającej potrzeby wszystkich pracowników.

W pomieszczeniach pracy, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi stale przekracza 30°C, pracodawca powinien zapewnić pracownikom pomieszczenia do wypoczynku wyposażone w urządzenia służące do obniżania temperatury powietrza.

Pracownicy młodociani nie mogą wykonywać pracy w pomieszczeniach, w których temperatura powietrza przekracza 30°C ani w pomieszczeniach przy wilgotności względnej powietrza powyżej 65 proc. Natomiast kobiety w ciąży i kobiety karmiące są objęte ograniczeniami dotyczącymi wykonywania prac w mikroklimacie gorącym.

Zgodnie z art. 210 kodeksu pracy, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, jeżeli warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia, zachowując prawo do wynagrodzenia.

Nowe rozporządzenie ws. BHP = nowe obowiązki dla pracodawców

Projektowane rozporządzenie wprowadza szereg zmian. Pracodawca będzie mógł zmienić organizację pracy i czasowo:

• zastosować pracę zdalną,
• wprowadzić dodatkowe przerwy w pracy,
• skrócić czas pracy,   
• wprowadzić pracę zmianową.

Projekt rozporządzenia wskazuje również technologiczne zmiany, jak zastosowanie  wentylacji naturalnej, mechanicznej (np. zrównoważona), klimatyzacji centralnej, czy konieczności montażu wewnętrznych rolet okiennych, czy stosowania nie odblaskowych (matowych) powierzchni w celu uniknięcia odbicia promieni UV na stanowisku pracy.

W praktyce oznacza to więc, że w miejscach pracy zaczną pojawiać się klimatyzatory, wiatraki czy systemy chłodzenia, a grafiki pracy będą uelastyczniane. Przepisy, które zobowiążą pracodawcę do skrócenia czasu pracy za pełną stawkę mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.

Obowiązki pracodawcy w upały.  

W tej chwili pracodawca jest zobowiązany jedynie do zapewnienia napojów pracownikom, gdy temperatura w pracy przekracza 28 stopni Celsjusza w pomieszczeniu oraz 25 stopni w otwartej przestrzeni.  

Pracodawca może również dodawać pracownikom przerwy w pracy, skracać czas pracy lub wcześniej kończyć dzień pracy. Wszystko to jest możliwe w upał, ale decyzja jest dobrowolnym jego wyborem.   

Warto jednak pamiętać, że już teraz Kodeks pracy daje pracownikowi prawo do odmowy wykonywania obowiązków zawodowych, gdy warunki w miejscu pracy stanowią zagrożenie dla zdrowia lub życia.