Układy zbiorowe pracy to porozumienia między związkami zawodowymi i pracodawcami, które kształtują warunki pracy i wynagradzania w danej firmie lub całej branży. W praktyce są korzystne dla pracowników, bo w ramach zbiorowych rokowań z pracodawcą zatrudnieni są w stanie wynegocjować lepsze zasady zatrudnienia, niż indywidualnie, w umowie o pracę.

Podczas obrad ZRG mec. Tomasz Wiecki z Działu prawnego Regionu Gdańskiego odpowiadał na szereg pytań związkowców związanych z faktem, iż od 13 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. To ważny krok w stronę wzmocnienia dialogu społecznego. Istotną zmianą jest odejście od papierowej rejestracji układów na rzecz elektronicznej ewidencji. Ustawa przewiduje utworzenie Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy, czyli centralnego systemu teleinformatycznego służącego do gromadzenia informacji o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. Do czasu uruchomienia KEUZP zgłoszenia są przekazywane drogą elektroniczną do ministra właściwego do spraw pracy, wraz z cyfrowym odwzorowaniem dokumentów oraz podpisem kwalifikowanym lub zaufanym.

W okresie przejściowym zgłoszeniu podlegają wyłącznie nowe układy zbiorowe pracy, nowe protokoły dodatkowe oraz nowe porozumienia zbiorowe.  

Na 20 maja br. planowana jest manifestacja związkowa w Warszawie. Będzie ona miała na celu m.in. poparcie ewentualnego wniosku prezydenta RP o rozpisanie ogólnopolskiego referendum na temat polityki klimatycznej, narzucanej przez Komisję Europejską państwom unijnym. Jeśli nawet Kancelaria Prezydenta nie zdąży z odpowiednim wnioskiem, to i tak będzie to dobry czas by przypomnieć, że tzw. Europejski Zielony Ład, którego cele do 2050 r. są nierealne do realizacji, to cały wachlarz zmian w gospodarce, prawie, źródłach energii, życiu codziennym, od “kagańców” energetycznych, po nowe systemy opłat.

Państwa UE zobowiązały się osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r. i wypełnić w ten sposób swoje zobowiązania wynikające z porozumienia paryskiego. Wymusza ono całościowe, międzysektorowe podejście, w ramach którego wszystkie (!) obszary polityki przyczyniają się do osiągnięcia nadrzędnego tzw. celu klimatycznego. I to w ściśle powiązanych ze sobą obszarach: w dziedzinie klimatu, środowiska, energii, transportu, przemysłu, rolnictwa oraz finansowania.

Pakiet ów to nie tylko rolnictwo i takie czy inne ogrzewanie. To ingerencja w niemal wszystkie aspekty życia Europejczyka. Na dodatek trudno nie dostrzec (chyba, że się dostrzec nie chce), że obszarowo i ludnościowo stosunkowo niewielki półwysep Europa (w skali globalnej) emituje 4 mln kiloton ekwiwalentu CO2 rocznie, czyli tylko 7 proc. światowej emisji gazów cieplarnianych do ziemskiej atmosfery – Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) „Trendy i prognozy” oraz 4 Global Carbon Atlas.

Zanosi się na spór zbiorowy w Grupie Energa. Negocjacje płacowe stanęły w miejscu.

 – Organizacje związkowe biorące udział w negocjacjach płacowych n podstawie umowy społecznej nie doszły do porozumienia z zarządem Energa SA Jesteśmy w sporach zbiorowych z poszczególnymi pracodawcami z Grupy Energa. Pracodawca chce ominąć umowę społeczną – przedstawił sytuację Piotr Kasko z Energa Operator.

Agnieszka Tanaś z KM Pracowników Oświaty i Wychowania NSZZ „S” w Gdyni przedstawiła postępy w procesie negocjowania warunków pracy pracowników administracji i obsługi szkół w Gdyni oraz podniesienie po żmudnych rozmowach dodatku za wychowawstwo z 300 zł (obowiązywał ten wymiar dodatku od 2019 r.) na 500 zł.

Zarząd Regionu Gdańskiego przyjął też stanowisko na temat sytuacji w oświacie, przyjmując z niepokojem “propozycje zmian w polskim systemie oświaty. Reformy są forsowane pod zgrabnym tytułem “Kompas jutra”.

– Częste zmiany pociągają niezależnie od intencji autorów, daleko idące konsekwencje: brak stabilizacji i stan tymczasowości – piszą związkowcy, zwracając uwagę m.in. na narastające wśród dzieci i młodzieży problemy psychiczne.

Wg autorów stanowiska następuje “faktyczne zerwanie kodu kulturowego w łańcuchu pokoleniowym, poprzez eliminację lub uszczuplanie kanonu literatury polskiej z podstawy programowej”.

Pojawiło się (o czy informowaliśmy) napięcie wśród załóg PKP InterCity. W lutym br. pracownicy drużyn konduktorskich w PKP Intercity S.A. zostali poinformowani o rozpoczęciu trzymiesięcznego pilotażu zautomatyzowania harmonogramów pracy. System zakłada, że grafiki będą układane przez komputer, bez udziału pracowników w ustalaniu dni wolnych i planowaniu czasu zmian. O sytuacji w tej spółce informował członków ZRG Jacek Prętki po spotkaniu z organizacją zakładową NSZZ “S” Intercity Zakład Północny w Gdyni.

PKP Intercity od 2026 r. centralizuje systemy planowania czasu pracy pracowników, wprowadzając narzędzia informatyczne do zarządzania grafikami. AI (sztuczna inteligencja) automatyzuje proces zarządzania czasem pracy drużyn konduktorskich (konduktorów i kierowników pociągów). Na 7 maja br. planowana jest w stolicy związkowa pikieta przed siedzibą PKP Intercity S.A. przy Al. Jerozolimskich.

Aleksander Kozicki, sekretarz ZRG NSZZ “S” zrelacjonował obrady WRDS w Gdańsku, na której omawiano zaangażowanie kapitałowe w energetykę na Wybrzeżu. Okazuje się, że de facto nie ma ani strategii, ani rodzimej koncepcji, za to jest dyktat wielkich korporacji, głównie Bechtel Corporation, zatrudniająca ponad 50 tys. pracowników (dochody rodziny Bechtel w 2024 r. sięgnęły 59 miliardów USD. Korporacja uczestniczyła m.in. w gaszeniu pożarów odwiertów naftowych w Kuwejcie i w odbudowie Iraku, w budowie autostrady w Kosowie oraz lotniska w Hongkongu – dop. red.).     

Warto też już dzisiaj zaplanować udział w obchodach Święta Pracy. Nasze związkowe obchody będą miały swoje zwieńczenie 1 maja br. w świątyni pw. św. Andrzeja Boboli w Gdyni, w której proboszczem jest ks. dr Sławomir Decowski, duszpasterz ludzi pracy Wybrzeża.

Krzysztof Dośla, przewodniczący ZRG NSZZ “S” poinformował, że ukazała się monografia pt. „Mamy wreszcie niezależne, samorządne związki zawodowe!”. Dzieje Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” (1980–1981), autorstwa Arkadiusza Kazańskiego (w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN: „Solidarność” i opór społeczny 1956-1989). To publikacje gdańskiego oddziału IPN. Autor stara się odpowiedzieć dlaczego akurat w Gdańsku latem 1980 r. doszło do przełomowych strajków? Czy to miejsce było szczególnie do tego predystynowane? Czy to przypadek, że „zaczęło się w Gdańsku”? A przede wszystkim: dlaczego po kilkudziesięciu latach to, co miało łączyć, tak bardzo dzieli?