W niedzielę 15 lutego 2026 roku o godz. 10:30 w Bazylice Morskiej pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w centrum Gdyni odprawiona została msza św. „za Miasto i jego mieszkańców” pod przewodnictwem ks. arcybiskupa Tadeusza Wojdy, metropolity gdańskiego i przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Okazja zaś była szczególna – jubileusz setnej rocznicy nadania praw miejskich Miastu.

Ks. abp Tadeusz Wojda na tę okazję skierował do wiernych archidiecezji komunikat:

Drodzy Siostry i Bracia, w tym roku Gdynia obchodzi 100. rocznicę nadania praw miejskich. Jest to szczególny czas wdzięczności wobec Boga za historię naszego Miasta, za ludzi, którzy je tworzyli oraz za Boże błogosławieństwo towarzyszące kolejnym pokoleniom mieszkańców. Serdecznie zapraszam wszystkich mieszkańców Gdyni do wspólnej modlitwy dziękczynnej podczas uroczystej Mszy Świętej »za Miasto« , która zostanie odprawiona w niedzielę 15 lutego o godz. 10:30 w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego przy Bazylice Morskiej w Gdyni. Na znak jedności duchowej i modlitwy za Miasto, we wtorek 10 lutego o godz. 12:00 we wszystkich gdyńskich kościołach zabrzmią dzwony, zapraszając do wspólnego dziękczynienia za 100 lat historii Gdyni. Z serca Wszystkim błogosławię.

Nim ogłoszono Gdynię miastem najpierw w 1921 r. rząd podjął decyzję o budowie w kaszubskiej wsi „Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków” według projektu inż. Tadeusza Wendy. 23 września 1922 roku Sejm przyjął ustawę o budowie portu w Gdyni, a rząd otrzymał upoważnienie do „poczynienia niezbędnych zarządzeń celem budowy portu morskiego przy Gdyni na Pomorzu jako portu użyteczności publicznej”. Wpływ na decyzję budowy portu morskiego miały doświadczenia z wojny polsko-bolszewickiej 1919-1921. Port Gdańsk (Wolne Miasto Gdańsk) blokował wówczas dostawy sprzętu wojennego dla Polski.

Jeszcze w trakcie walk z bolszewikami, dwa miesiące przed tym, nim ci znaleźli się na przedpolach Warszawy, wiceadmirał Kazimierz Porębski, szef Departamentu Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych, zlecił inż. Tadeuszowi Wendzie wskazanie miejsca pod budowę portu. Inż. Wenda zaopiniował, iż „najdogodniejszym miejscem do budowy portu wojennego (w razie potrzeby handlowego) jest nizina między Gdynią a Oksywą, 16 km od Nowego Portu w Gdańsku”.

Uroczystego otwarcia Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków dokonano 29 kwietnia 1923 z udziałem prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i premiera Władysława Sikorskiego. 10 lutego 1926 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie, na mocy którego Gdynia zyskała ustrój miejski. 

Od 1926 roku, mimo zawirowań politycznych, związanych z krwawym zamachem majowym, intensywność prac wzrosła. Gdynia stała się jednym z największych miast II Rzeczpospolitej, najnowocześniejszym portem nad Bałtykiem. Odegrało w tym swą rolę zaangażowanie Eugeniusza Kwiatkowskiego, ministra przemysłu i handlu. Przyjęło się Gdynię nazywać „miastem z morza i marzeń”, służącemu polskiemu interesowi gospodarczemu.

fot. gdynia.pl

Niedzielna uroczysta msza święta odbyła się w asyście sztandaru Marynarki Wojennej RP, pocztów sztandarowych wystawionych przez organizacje NSZZ „Solidarność” i innych stowarzyszeń. Proboszcz ks. Jan Kowalski podziękował samorządowi Gdyni za organizację obchodów stulecia przez miasto.  

– Serdecznie witam przedstawicieli Sejmu i Senatu, witam także byłe i obecne władze samorządowe, dziękując za współtworzenie życia publicznego Gdyni. Podziękowania należą się środowiskom oświatowym za kształcenie młodych Gdynian. Z szacunkiem witam Marynarkę Wojenną, przedstawicieli służb mundurowych i instytucji państwowych, za służbę dla Ojczyzny i dla Gdyni. Witam przedstawicieli świata kultury, organizacji patriotycznych, kombatanckich, pielęgnujących dziedzictwo kaszubsko-pomorskie, a także przedstawicieli związków zawodowych, NSZZ „Solidarność”, dziękując za świadectwo troski o godność pracy. W sposób szczególny witam mieszkańców Gdyni, którzy tworzą żywą historię miasta – rozpoczął proboszcz Kowalski.

Podczas homilii ks. abp Tadeusz Wojda przypominał, że Kościół dał świadectwo swojego zaangażowania w budowaniu obiektów w przestrzeni miejskiej, krzyża na Kamiennej Górze, w duszpasterstwie ludzi morza Stella Maris. Znalazło się też miejsce dla przypomnienia pielgrzymki papieża Jana Pawła II, który odwiedził Gdynię 11 czerwca 1987 roku i księdza Hilarego Jastaka, kapelana „Solidarność”. Arcybiskup mówił też o ludziach, którzy związali z morzem swoje życie i o solidarności, między ludźmi pracującymi na morzu.  

– Kiedy patrzymy na złożoną historię Gdyni, możemy powiedzieć, że to miasto ze swoimi symbolami jak port i architektura ma swój fundament. Jednak prawdziwym fundamentem nie jest beton ani stał, lecz człowiek zakorzeniony w wierze. Sto lat miasta w historii to może i dużo, ale w perspektywie Boga to początek. A skoro początek, to najważniejsze pytanie jubileuszu brzmi: nie jaka była Gdynia, lecz jaką będzie Gdynia? Jest to pytanie o przyszłość tego miasta – pytał abp Tadeusz Wojda.  

(fot. portal: gdynia.pl)