Za suchymi liczbami – dramaty zwalnianych z dnia na dzień osób, nauczycieli walczących o swoje uprawnienia, pracowników pozbawionych premii czy dodatków, a także tych, którzy po latach ciężkiej pracy starają się o należną emeryturę – rok 2025 był dla Działu Prawnego Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” czasem intensywnej pracy.  I – co równie istotne – realnego wsparcia tysięcy pracowników.

Jak podaje w raporcie koordynator Działu Prawnego, radca prawny mec. Tomasz Wiecki, w 2025 roku prawnicy udzielili łącznie 2399 porad prawnych. Z tej liczby 877 dotyczyło komisji zakładowych, a 1522 – indywidualnych członków Związku. To liczby, które pokazują skalę wyzwań, z jakimi mierzą się dziś pracownicy.

Prawo pracy w centrum uwagi

Zdecydowana większość spraw dotyczyła stosunków pracy. Wypowiedzenia umów, wypowiedzenia zmieniające, mobbing, nierówne traktowanie, pozbawienie premii regulaminowej, spory o odprawy emerytalne i rentowe – to codzienność prawnika związkowego.

– Sprawy w znacznej większości dotyczyły stosunków pracy – od wypowiedzeń umów o pracę po sprawy mobbingu i nierównego traktowania – podaje w sprawozdaniu mec. Wiecki. I dodaje, że pomoc prawna obejmowała nie tylko same porady, ale także konsultowanie wewnątrzzakładowych aktów prawnych oraz sporządzanie pism – od stanowisk po pisma procesowe.

To niezwykle ważny element działalności Działu. Związek zawodowy nie jest jedynie stroną protestów czy negocjacji płacowych, ale jest również strażnikiem legalności regulaminów pracy, wynagradzania czy zasad przyznawania świadczeń socjalnych. Często to właśnie na etapie opiniowania dokumentów udaje się zapobiec późniejszym konfliktom.

Emerytury i rekompensaty – walka o godną jesień życia

Wyraźnie widoczny jest także wzrost liczby spraw emerytalnych. Dotyczą one zarówno prawa do emerytury, jak i do emerytury pomostowej oraz rekompensat za pracę w szczególnych warunkach.

W wielu przypadkach są to sprawy skomplikowane, wymagające analizy wieloletniego przebiegu zatrudnienia, świadectw pracy, dokumentacji płacowej. – Duża liczba spraw dotyczy emerytur, w tym prawa do emerytury pomostowej i rekompensat za szczególne warunki pracy – wskazuje mec. Wiecki w raporcie.

Dla pracowników to często sprawa fundamentalna – chodzi o kilka, a niekiedy kilkanaście lat życia zawodowego mniej lub więcej, o wysokość świadczenia, o poczucie elementarnej sprawiedliwości.

Oświata – osobny rozdział

Spośród 242 wydanych w 2025 roku pisemnych opinii i wyjaśnień prawnych aż 170 dotyczyło spraw oświatowych. To znaczący odsetek, który pokazuje, jak złożona i wymagająca jest dziś rzeczywistość prawna szkół i placówek edukacyjnych.

Opinie obejmowały m.in. kwestie regulaminów pracy i wynagradzania, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, czasu pracy czy problematyki wynikającej z ustawy o związkach zawodowych. Spora część dotyczyła zagadnień związanych z Kartą Nauczyciela i była przygotowywana przez prawnika – specjalistę ds. oświatowych.

W praktyce oznacza to codzienne wsparcie dla dyrektorów – członków Związku, dla nauczycieli kwestionujących ocenę pracy, wymiar godzin czy zasady przyznawania dodatków. W dobie ciągłych zmian legislacyjnych stabilne, profesjonalne zaplecze prawne jest dla środowiska oświatowego bezcenne.

Sala sądowa – ostateczna linia obrony

Dział Prawny nie ogranicza się do poradnictwa. W 2025 roku jego prawnicy uczestniczyli jako pełnomocnicy procesowi w 63 sprawach sądowych oraz jako obrońcy w 5 sprawach dyscyplinarnych.

Jak podkreślono w sprawozdaniu, reprezentacja dotyczy wyłącznie spraw przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Są to przede wszystkim sprawy o przywrócenie do pracy, odszkodowania, uchylenie kary porządkowej czy zapłatę wynagrodzenia. Przed Sekcją Ubezpieczeń Społecznych dominują sprawy emerytalne, w tym o emerytury pomostowe i rekompensaty.

Prowadzenie spraw sądowych obejmuje udział prawników w procesie sądowym w charakterze pełnomocnika procesowego pracownika, a także przed komisją dyscyplinarną w charakterze obrońcy obwinionego pracownika

– czytamy w raporcie za 2025 r.

Jak zastrzega mec. Tomasz Wiecki, prawnicy nie prowadzą spraw sądowych przed innymi wydziałami sądowymi, jak np. sprawy karne, cywilne, czy administracyjne.

Liczby, które znaczą więcej

2399 porad prawnych to nie tylko statystyka. To niemal 2400 sytuacji, w których członek Związku nie został sam. To 242 pisemne opinie, które często decydowały o kształcie regulaminów i warunków zatrudnienia setek osób. To 63 sprawy sądowe, w których za pracownikiem stał profesjonalny pełnomocnik.

Rok 2025 potwierdził, że w świecie nieustannych zmian legislacyjnych, presji ekonomicznej i napięć w zakładach pracy rola zaplecza prawnego „Solidarności” jest nie do przecenienia. Prawo pracy nie jest abstrakcyjnym zbiorem przepisów – to realne narzędzie ochrony godności człowieka pracy.

Sprawozdanie Działu Prawnego Regionu Gdańskiego pokazuje jasno: tam, gdzie pracownik staje wobec silniejszej strony stosunku pracy, potrzebuje nie tylko solidarności w sensie ideowym, lecz także konkretnej, fachowej pomocy. W 2025 roku tej pomocy nie zabrakło.

Struktura tematyczna porad w 2025 r.

• wypowiedzenia umów o pracę
• wypowiedzenia zmieniające
• mobbing i nierówne traktowanie
• premie regulaminowe
• odprawy emerytalne i rentowe
• emerytury (w tym pomostowe)
• rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach
• sprawy cywilne (odszkodowania, najem, spadki, rodzinne)

Skala pracy Działu Prawnego w 2025 r.

Gdzie szukać pomocy i na jakich zasadach?

Dział Prawny Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” ul. Wały Piastowskie 24, Gdańsk pokój 106
Telefon: 58 308 44 69
E-mail: dzial.prawny@solidarnosc.gda.pl

Zasady korzystania z pomocy:

• pomoc prawna jest bezpłatna dla członków NSZZ „Solidarność” z aktualną legitymacją związkową;
• porady udzielane są w ramach dyżurów prawników – po wcześniejszym umówieniu terminu;
• konsultacje mogą dotyczyć nie tylko prawa pracy, ale również m.in. spraw ZUS, emerytur, rent, prawa cywilnego, rodzinnego czy egzekucji komorniczej;
• wszystkie rozmowy objęte są zasadą poufności.

#FunduszeUE

#FunduszeEuropejskie