Personnel Service opublikował „Barometr Polskiego Rynku Pracy” w jego ósmej edycji wg danych z I półrocza 2025 r. Z badania pokaźnej części rynku pracy wynika, że w ciągu roku znacząco wzrósł odsetek firm obawiających się pogorszenia sytuacji.

– W raporcie znajdziesz odpowiedzi na pytania o to, jak pracodawcy oceniają sytuację gospodarczą, czego się obawiają, czy będą zatrudniać a może zwalniać, dlaczego w ich firmach jest mniej Ukraińców, czy chcą jawności płac i 4-dniowego tygodnia pracy oraz czy i w co będą inwestować. Polskich pracowników zapytaliśmy o nastroje, czy zamierzają zmienić pracę, starać się o podwyżkę, czy ujawniliby swoje wynagrodzenie w ramach wewnętrznej polityki jawności płac. Pracowników z Ukrainy zapytaliśmy czy zamierzają jechać dalej na Zachód oraz jak wygląda ich praca w naszym kraju pod względem zajmowanych stanowisk czy wynagrodzenia – zapowiada Krzysztof Inglot, ekspert rynku pracy, założyciel Personnel Service, funkcjonującej m.in. jako agencja zatrudnienia.

Z badania nad pokaźnym segmentem rynku wynika, że w ciągu roku znacząco wzrósł odsetek firm obawiających się pogorszenia sytuacji swojego przedsiębiorstwa – takiej odpowiedzi udzielił co trzeci respondent, co oznacza wzrost o 10 pkt proc. Największym zmartwieniem pracodawców są rosnące koszty prowadzenia działalności, które mogą wpływać na ograniczenie planów rekrutacyjnych. Jedynie 16 proc. firm planuje zatrudnienie nowych pracowników, co stanowi spadek o 12 pkt proc. rok do roku.

Firmy tną podwyżki. W 2025 roku wynagrodzenia zamierza podnieść 24 proc. pracodawców, podczas gdy rok wcześniej deklarowało to 43 proc. Jednocześnie zmniejsza się odsetek przedsiębiorstw zatrudniających Ukraińców – obecnie pracują oni w 28 proc. firm, w porównaniu do 43 proc. rok wcześniej.  

Rośnie znaczenie nowych technologii. 31 proc. organizacji planuje zatrudnić specjalistę ds. automatyzacji, robotyzacji lub AI. Pracodawcy myślą także o inwestycjach, ponieważ aż 43 proc. firm chce je wprowadzić w bieżącym roku.  

POLSCY PRACOWNICY

Polacy, podobnie jak przedsiębiorcy, gorzej niż przed rokiem oceniają swoją pozycję na rynku pracy, co sprawia, że z większą ostrożnością myślą o zmianie zatrudnienia. Takie plany ma 18 proc. osób.  Najwięcej osób 30 proc. zamierza poprosić obecnego pracodawcę o podwyżkę, a pozostali poszukają lepiej płatnego zatrudnienia lub podejmą dodatkową pracę. Polacy dostrzegają skutki rewolucji technologicznej – już 11 proc. z nas zna kogoś, kto stracił pracę w wyniku automatyzacji lub wdrożenia AI. Obawy potęgują doniesienia medialne o  zwolnieniach, które śledzi 65 proc. zatrudnionych.

Wielu pracowników chce się rozwijać – 45 proc. planuje zdobywać nowe umiejętności.   

UKRAIŃSCY PRACOWNICY

Blisko połowa Ukraińców (47 proc.) o ile zamierza opuścić nasz kraj to planuje czasowy powrót do Polski ze względu na bliskość geograficzną, kulturową i językową. Aż 88 proc. obywateli Ukrainy ocenia sytuację na polskim rynku pracy dobrze lub bardzo dobrze. Ale jedynie 14 proc. badanych rozważa osiedlenie się u nas na stałe.  

Nasz kraj jako przystanek w drodze na zachód: aż 77 proc. Ukraińców zna kogoś z ich rodaków, kto wyjechał dalej, np. do Niemiec. Kiedy decydują się na pracę w Polsce wynagrodzenia są dla nich atrakcyjne: w pierwszym kwartale 2024 r. średnia pensja na Ukrainie wyniosła 18 903 hrywien (ok. 1850 zł), a płaca minimalna – 8 tys. UAH (ok.780 zł). W Polsce 63 proc. Ukraińców zarabia od 3,2 do 5 tys. zł netto, a kolejne 15,5 proc. otrzymuje wynagrodzenie na poziomie ok. 6 tys. zł netto miesięcznie.

Bezpieczeństwo zatrudnienia jest dla Ukraińców kluczowe – 43 proc. preferuje umowę o pracę, natomiast co szósty wybiera zatrudnienie tymczasowe przez agencję pracy.  

Przedsiębiorczy pesymiści

W porównaniu z rokiem 2024 wzrósł odsetek przedsiębiorców obawiających się pogorszenia sytuacji swojej firmy. Taką opinię wyraziło 33 proc. respondentów, co oznacza wzrost o 10 pkt proc. w porównaniu rok do roku. Obawy te są silne niezależnie od ich wielkości – wyraża je 35 proc. najmniejszych przedsiębiorców, 38 proc. średnich firm i 26 proc. największych. Poprawy sytuacji spodziewa się zaś 14 proc. pracodawców, czyli o 7 pkt proc. mniej niż rok wcześniej. Grupa przedsiębiorców oczekujących takiej samej sytuacji utrzymała się na poziomie z zeszłego roku 40 proc. vs. 41% w 2024 roku.

Pracodawcy zapytani o największe wyzwania na pierwszym miejscu wskazują rosnące koszty prowadzenia działalności (23 proc. wskazań), obawy związane ze spadkiem liczby zamówień i popytu na usługi lub produkty (14 proc.) i wzrost inflacji (12 proc.). W dalszej kolejności wyzwanie stanowią problemy z płynnością finansową (7 proc.), a także brak wykwalifikowanych pracowników oraz trudności w rekrutacji (6 proc.).    

Jeszcze rok temu 43 proc. pracodawców w Polsce deklarowało chęć zatrudniania obywateli innych państw niż Ukraina. W najnowszym badaniu ten odsetek spadł do 21 proc., co może świadczyć o większej ostrożności firm w poszukiwaniu kadry za granicą oraz ogólnej niepewności gospodarczej. Ponad połowa przedsiębiorców (55 proc.) nie rozważa zatrudniania cudzoziemców spoza Ukrainy. Największe bariery dla firm to trudności językowe (39 proc.), różnice kulturowe (28 proc.) oraz złożone formalności związane z legalizacją zatrudnienia(24 proc.).   

Firmy, które decydują się na zatrudnienie pracowników zagranicznych zwracają uwagę na nowe kierunki rekrutacji. Największym zainteresowaniem cieszą się pracownicy z Białorusi (49 proc.). Warto podkreślić, że co trzecia firma bierze pod uwagę rekrutację z Azji (36 proc.). Wpisuje się to w trend rosnącego zatrudnienia obywateli z takich krajów jak Indie, Nepal, Filipiny i Bangladesz. Na kolejnych miejscach byli wskazywani obywatele Gruzji (31 proc.) i Mołdawii (24 proc.).  

Słabną nastroje polskich pracowników

Ogólne zadowolenie z sytuacji na rynku pracy jest umiarkowane – 43 proc. pracowników ocenia ją dobrze i bardzo dobrze. To spadek o 5 pkt proc. w porównaniu z zeszłym rokiem. Z kolei 15 proc. Polaków uważa swoją sytuację za złą lub bardzo złą. Najmłodsza grupa zawodowa (18-24 lata) jest najbardziej niezadowolona – co czwarta osoba w tej grupie ocenia swoją sytuację negatywnie. Może to wynikać z trudności w znalezieniu stabilnego zatrudnienia, niskich wynagrodzeń na starcie, niepewności. Najbardziej stabilnie swoją sytuację oceniają osoby 55+, gdzie tylko 11 proc. deklaruje niezadowolenie.  Neutralne odczucia deklaruje 37 proc. polskich pracowników.  

Tylko co dziewiąty pracownik (11 proc.) liczy na poprawę swojej sytuacji. Więcej niż połowa pracowników (55 proc.) nie spodziewa się zmian w ciągu najbliższego roku. Natomiast 15 proc. Polaków przewiduje pogorszenie.   

„Barometru Polskiego Rynku Pracy” to raport, w którym są odnotowane najważniejsze zjawiska na rynku pracy. W celu uchwycenia pełnego obrazu firma prowadzi badanie transgraniczne: na pracodawcach w Polsce, polskich pracownikach oraz pracownikach z Ukrainy, którzy w ciągu ostatnich pięciu lat pracowali w Polsce.